"Nazarı âmm olduğundan şecere-i hilkati tamamıyla görür, şuuru da küllî olduğundan, Sâniin makasıdını bilir. Öyleyse, insan Sâniin muhatab-ı hâssıdır." Şecere-i hilkati tamamıyla görme ağırlıklı izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

İnsan küçücük bir dili sayesinde bütün tatları tadıyor. Gözü şehadet âlemine, kulağı sesler âlemine, aklı da mâna âlemine açılan birer penceredir.

Bu açıdan bakıldığında, insanın bütün his ve latifeleri âlemleri sarıp sarmalamış gibidir. Ağacın en üstündeki meyve nasıl tüm ağaca hâkim bir noktadan bakıyorsa, aynı şekilde insan da yaratılış ağacının en zirvesindedir; kâinat ağacını tamamiyle okuyacak bir istidattadır.

Başta Habib-i Kibriya Efendimiz olmak üzere bütün peygamberler, mürşid ve müceddidler, evliya ve asfiya yaratılış ağacını harika bir şekilde okumuş, Allah’a karşı tam bir ubudiyet sergilemişlerdir. Allah Habib-i Ekrem’ini mi’rac ile bütün mülkünü gezdirerek o âlemleri de ona seyrettirmiş ve okutmuştur. Diğer peygamber ve evliyalar da kendi derece ve kabiliyetine göre yaratılış ağacını tamamı ile müşahede etmişler, kulluğun şahikasına çıkmışlar.

"Yaratılış ağacını tamamı ile görmek" sadece gözle görmek demek değildir, akıl ve tefekkür ile görmek mânasındadır. Zira gözün göremediği nice hakikatleri basiret gözü görür. İnsan çok geniş, küllî ve ihatalı bir nazara sahiptir.

Üstadımız bu inceliğe şu şekilde işaret ediyor:

"İ’lem Eyyühe’l-Azîz! İnsanın akıl ve fikir meydanı öyle bir vüs'attedir ki, ihâtası mümkün değildir ve o kadar dardır ki, iğneye mahal olamaz. Evet, bazen zerre içinde dönüyor, katre içerisinde yüzüyor, bir noktada hapsoluyor. Bazen de âlemi bir karpuz gibi eline alır ve kâinatı misâfireten getirir, akıl odasında misâfir eder. Bazen de o kadar haddini tecâvüz eder, yükseğe çıkar ki; Vâcibü’l-Vücûd'u görmeğe çalışır. Bazen de küçülür, zerreye benzer. Bazen de semâvat kadar büyür. Bazen de bir katreye girer. Bazen de fıtrat ve hilkati içine alır..."(Mesnevi-i Nuriye, Hubâb)

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...