"Nebati hayat mertebesinden, hayvani hayat mertebesine terakki" ifadesini nasıl anlayabiliriz? Bitkilerde terakki var mı?
Değerli Kardeşimiz;
Bitkilerin hayvanlar tarafından yenilerek onların bedeninde enerjiye ve yapı taşı hükmündeki hücrelere dönüşmesi; "bitkinin hayvan mertebesine çıkması" demektir.
Yediğimiz yiyecekler vücudumuzun temel enerji kaynağıdır. Gıdalarda bulunan besin maddeleri vücudumuzdaki hücrelerin ihtiyaç duyduğu enerjiyi ve diğer lüzumlu maddeleri sağlar. Ancak tükettiğimiz gıdaların enerjiye dönüşebilmesi ve ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için, öncelikle vücudun emebileceği ve kullanabileceği kadar küçük parçalar hâline getirilmesi gerekir.
İnsanların ve hayvanların birçoğunda temel olarak yiyeceklerin ağız içine girdiği, uzun bir borudan geçtiği, bazılarının fuzulat olarak dışarı atıldığı sindirim sistemi vardır. Sindirim organlarının çeperindeki düz kaslar düzenli aralıklarla kasılıp gevşeyerek yiyecekleri parçalayıp küçük ve emilebilir hâle getirir. Daha sonra bu besinler (karbonhidratlar, proteinler, yağlar, vitaminler ve mineraller) bağırsak duvarındaki ve kan dolaşımındaki kanallardan geçerek emilir. Dolaşım sistemi bu besin maddelerini vücudun ihtiyacı olan kısımlarına iletir. Yiyeceklerin vücut tarafından kullanılmayan atık kısımları ise vücuttan atılır.
Aynı aşama insan için de geçerlidir. Yani insanın tüketmiş olduğu gıdalar insan vücudu tarafından sindirilerek insan mertebesine terakki ederler.
"Âlemde tekâmül kanunu vardır. Bu kanuna tabi olan, neşvünema kanununa dahildir. Bu kanuna dâhil olanın bir ömr-ü tabisi vardır..." (İşaratü'l-İ'caz, Bakara Suresi 25. Ayet Tefsiri, Mukaddeme.)
Terakki ve tekâmülün en parlak ve en mükemmel hâli insanda tezahür eder. Zira insanın maddi ve manevi bakımdan tekâmül ve terakkisinin bir sınırı yoktur. İnsanda tedenni ve terakkinin ucu açıktır. Hayvandan aşağı bir derekeye de düşebilir, meleklerin üstüne de çıkabilir.
Netice olarak, madenler ve cansız elementler, bitkilerin vücudunda çalışacak duruma gelmesiyle hayat mertebesine, bitkilerin hayvanların bedenine girip çalışmasıyla hayvanat mertebesine, insanların hayvanların etini yemesi ve sütünü içmesiyle bunların bedende yapı taşı olması hasebiyle de insaniyet mertebesine terakki ederler.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü