"Lezzet ve sürur ve memnuniyetin bizce malum manaları, şuunat-ı mukaddeseyi ifade edemiyor; fakat birer ünvan-ı mülahazadır, birer mirsad-ı tefekkürdür." İzah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

"...Bu temsiller şuûnât-ı rububiyetin hakikatini tutamaz, ihata edemez, mikyas olamaz; fakat baktırabilir. O gelecek temsilâtta ve geçen remizlerde, Zât-ı Akdesin şuûnâtına münasip olmayan tabirat, temsilin kusuruna aittir. Mesela, lezzet ve sürur ve memnuniyetin bizce malûm mânâları, şuûnât-ı mukaddeseyi ifade edemiyor; fakat birer ünvan-ı mülâhazadır, birer mirsad-ı tefekkürdür." (Mektubat, 24. Mektup, İkinci Makam, Mukaddime, Birinci Mebhas)

Allah hem zatı hem sıfat ve isimleri itibarı ile hem de şuunatı açısından mahlukata benzemez ve onlarla kıyas edilemez.

Mesela, Allah hay ve diridir, ama insanın diri ve canlı olması gibi değildir. İnsanın diri ve canlı olabilmesi için bütün organlarının eksiksiz çalışması, havayı teneffüs etmesi, su içip yemek yemesine bağlıdır. Ama Allah bütün bu beşeri ihtiyaçlardan münezzeh ve mukaddes bir şekilde hayatlıdır.

Aynı şekilde insanın iradesi, ilmi, kudreti cüzi ve teakubidir, sınırlı ve makamlıdır. Ama Allah’ın ilim, irade ve kudreti, külli ve sonsuzdur. Makam ve derecelerden mukaddes ve münezzehtir. İnsan iradesi bir işle meşgul iken ikinci bir iş ile meşgul olamaz. Ama ilahi irade aynı anda sayısız işleri yapar ve onlarla meşgul olabilir, bir işi diğerine mâni teşkil etmez. Bir çiçeği yaratması ile bütün nebatatı yaratması, onun sonsuz kudreti yanında eşittir...

Aynı şekilde Allah’ın zat-ı akdesine münasip onun uluhiyetine uygun lezzet-i mukaddese, kefy-i münezzehe, sürur-u âli gibi bir çok şuunatları da vardır. Ama bizce malum bizim algıladığımız anlamda ki lezzet, keyif ve sürur gibi ifadeler bu şuunatı bire bir tutmuyor. Bire bir ölçümüyor ve tam manası ile izah etmiyor. Lakin bu gibi ifadeler, tam bir mikyas ve ölçü tutmamak kaydı ile onun o yüce ve âli şuunatına bir düşünme ve bir tefekkür birimi olarak kullanılabilir. Yoksa insanın Allah hakkında bir şeyler bilmesi ve hissetmesi mümkün olmazdı.

Bir insanın bir yetimi doyurmaktan aldığı manevi lezzet ve keyif, basit ve sınırlı olabilir. Ama Allah’ın bütün mahlukata verdiği rızıktan ve mahulkatın bu rızkı iştahla yemesinden aldığı lezzet-i mukaddese ve kefy-i münezzeheye bir işaret bir düşünme birimi olabilir. Yoksa insanın kıyaslama yolu ile Allah’ı bilip tanıması mümkün olmazdı. İnsana verilen ene duygusu da başka varlıklarda olmayan böyle bir muazzam ölçü birimidir.

İlave bilgi için tıklayınız:

- "Yalnız, mesel ve temsil suretinde şuunat-ı kudsiyesine bakılabilir. Risale-i Nur'daki bütün temsilat ve teşbihat, bu mesel ve temsil nevindendirler." İzah eder misiniz?

- "Lezzet-i Mukaddese" ne demektir?

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü