"Hayal Kuvveti" nedir, yönü hayra nasıl çevrilebilir?

Değerli Kardeşimiz;

Misal âlemi, maddî âlemle ruhlar âlemi arasında bir köprü âlemidir. Bu âlem hem maddî âlemden hem de ruhlar Âleminden vasıflar almıştır. Maddî âleme nispetle misal âlemi daha latif ve hafif bir âlemdir. Misal âlemi, hayale yakın bir âlemdir.

İnsan şu kâinatın küçük bir misalidir ve her âlemden bir numune onun mahiyetine ve fıtratına dercedilmiştir. Nasıl göz, görüntü Âlemine açılan bir kapı ise, insandaki hayal kuvveti de âlem-i misale açılan bir penceredir.

İnsan bu hayal penceresi ile o âlemi seyreder. Maddî âlemdeki eşyaların hayal kuvvesinde bir yansıması ve bir tezahürü vardır. Bu yansıma ve tezahürün aslı maddî âlemden, hayaldeki abartılı ve geniş hali ise misal âleminden geliyor.

Hayal kuvveti insan fıtratındaki duygular içinde en hafif ve en serbest olanıdır.

Üstad Hazretleri hayal kuvvetini şu veciz ifadeleri ile tarif ediyor:

"Ve keza, o habbe-i kalb için, pek çok hizmetçi vardır ki, o hâdimler kalbin hayatiyle hayat bulup inbisat ederlerse, kocaman kâinat onlara tenezzüh ve seyrangâh olur. Hattâ kalbin hâdimlerinden bulunan hayal, meselâ en zayıf, en kıymetsiz iken, hapiste ve zindanda kayıtlı olan sahibini bütün dünyada gezdirir, ferahlandırır. Ve şarkta namaz kılanın başını Hacerü'l-Esvedin altına koydurur. Ve şehadetlerini Hacerü'l-Esvede muhafaza için tevdi ettirir." (Mesnevî-i Nuriye, Habbe)

İnsanın akıl ve cihazlarının ulaşmadığı, gidemediği yere hayal kuvvesi ulaşır ve onu o yerler ile muhatap yapar. Her duygu ve cihazda olduğu gibi, hayalin de hayırda ve şerde istimali söz konusudur. İnsan hayalen hayır üretebileceği gibi, şer de üretebilir.

Nasıl sair cihazlarımızı hayırda kullanmak vazifemiz ise, aynı şekilde hayal kuvvesini de hayırda kullanmamız vazifemizdir. Hayalen sema dairelerine çıkıp, orada Allah’ın azamet ve kibriyasını tahayyül etmek hayal kuvvesinin ibadeti sayılır. Hayalin bittiği yerde hayat da biter.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü