"Kendisini abluka eden şeylerle lafzan ve manen görüşmek, konuşmak, komşuluk etmeye hilkaten mecbur olan insanın" ne demektir?
Değerli Kardeşimiz;
"Bütün mahlukatla alakadar ve her şeyle bir nevi alışverişi olan ve kendisini abluka eden şeylerle lâfzan ve mânen görüşmek, konuşmak, komşuluk etmeye hilkaten mecbur olan insanın sağ, sol, ön, arka, alt, üst olmak üzere altı ciheti vardır. İnsan, mezkûr iki gözlüğü gözüne takmakla, mezkûr cihetlerde bulunan mahlûkatı, ahvâli görebilir..." (Lem'alar, Yirmi Dokuzuncu Lem'a, İkinci Bab)
Cümlede vurgulanan hakikat, insanın hem maddi hem de manevi yapısıyla bu kâinata sımsıkı bağlı, sosyal ve muhtaç bir varlık olduğudur.
İnsan, fıtratı gereği tek başına yetebilen bir varlık değildir. Hayatını devam ettirmek için havadan suya, güneşten toprağa, diğer insanlardan hayvanlara kadar her şeye muhtaçtır. Bu abluka yani kuşatılmışlık hali, insanın çevresinden kopuk yaşayamayacağını ifade eder.
Lafzan Görüşmek / Konuşmak: İnsanın hemcinsleriyle lisan aracılığıyla kurduğu sosyal bağdır. Yardımlaşma, ticaret ve eğitim gibi hayatın devamı için şart olan her türlü sözlü iletişimi kapsar.
Manen Görüşmek / Konuşmak: Sadece dille değil akıl, kalp ve ruh vasıtasıyla eşya ile kurulan bağdır. İnsanlarlın birbirleriyle ve sair varlıklarla manen yaptıkları bir anlaşma yeteneğidir. Sanatı görerek sanatkârı anlamak, tabiatın işleyişini tefekkür etmek ve her şeydeki ilahi hikmeti okumak bu manevi görüşmeye dahildir.
Komşuluk Etmeye Hilkaten Mecbur Olmak: İnsan, çevresindeki her varlıkla bir hukuk içerisindedir. Güneş onun lambası, dünya onun evi, ay onun takvimi gibidir. Bu büyük kâinat sarayında her unsurla bir komşuluk ilişkisi kurmaya mecbur yaratılmıştır; çünkü saadeti de ihtiyaçlarının karşılanması da bu unsurlarla olan uyumuna bağlıdır.
Özetle bu ifade; insanın kâinatın bir parçası olduğunu, çevresine karşı kayıtsız kalamayacağını ve varlığını ancak bu bütünlük içerisinde anlamlandırabileceğini anlatır.
Cümledeki altı cihet ise insanın geçmişi ve geleceğiyle, arz ve semavatıyla, dünyası ve ahiretiyle her yönden kuşatıldığını, her cihette bir teselli ve rabıtaya ihtiyaç duyduğunu temsil eder.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü