"Haşrin muktezası, kâinatın tedbiriyle alakadar her isimdir." diye ifade ediliyor. Peki, Allah'ın kâinata hiç taalluk etmeyen isimleri var mıdır?

Değerli Kardeşimiz;

Allah’ın fiilî isimleri nihayetsizdir; bir sınırı ve sayısı yoktur. Bu yüzden, Allah’ın bütün isimleri kâinatta tecelli ediyor demek doğru olmaz. Mesela, Allah’ın Ehad ismi, Kadim ismi, Baki ismi gibi zatî isimleri hiçbir şeyde tecelli etmez.

Allah’ın fiil ve icraatları, fiilî isimleri ile alâkalıdır. Her bir fiil bir isme, isim ise sıfata, sıfat da Zât-ı Akdes'e işaret eder. Mesela, kâinattaki temizlik ve tanzif fiili Allah’ın Kuddüs isminin bir tecellisidir. Bütün canlıların rızıklarının temin edilmesi de Rezzak isminin bir tecellisidir...

Bu fiilî isimlerin çokluğu, Allah’ın kudretinin muhtelif mevcudattaki birbirinden farklı tecellilerinden ibarettir. Mesela, Allah’ın kudret sıfatı bir çekirdeğin açılmasında tecelli ederken Fettâh namını, bir canlının ölümünde Mümit ismini, bir hayat bahşederken Muhyî ismini, canlılara rızık verirken de Rezzâk ismini alıyor ve hâkeza...

Üstad Hazretleri esmâ-i hüsnanın ve onlara istinad eden fiil ve icraatların nihayetsiz olduğunu ve bunların menşe’lerini şu şekilde izah ediyor:

"Sual: Bu fiili isimlerinin kesretle tenevvüü neden meydana geliyor?"

"Cevap: Kudret-i ezeliyenin, kainattaki mevcudatın nevilerine, fertlerine olan nispet ve taallukundan husule gelir."(1)

Mesela, cennet dünyaya göre çok farklı bir mekândır. Cennette olup da dünyada olmayan çok şeyler vardır. Cennetteki her bir yeni fiil ise yeni bir isme dayanır, onun tecellisidir. Yani dar-ı bekada yeni isimler zuhur edecekler, bu isimlerin sınırı ve adedi hakkında bir malumat sahibi olmamız mümkün değildir.

(1) bk. İşârâtü'l-İ'câz, Fatiha Sûresi Tefsiri.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü