"Eğer kainattan bir dakikacık olsun o nisbet-i kayyumiyet kesilse, kainat mahvolur." Burada "dağılır", "parçalanır" denmeyip "mahvolur" denilmesinin sebebi ile izah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

Kayyumiyet, her şeyin Allah’ın kudreti ile ayakta durması demektir. Yani atomdan, galaksilere kadar her şey Allah’ın kudreti ve kuvveti ile varlıklarını devam ettiriyorlar. Allah kudretini bir an bu kâinattan ve varlıklardan çekse, her şey helak olur. İşte kudretin kâinat ile olan bu münasebetine kayyumiyet deniliyor.

Nisbet; mensubiyet, bağlılık, münasebet, yakınlık, aidiyet manalarına geliyor.

İntisab; mensup olmak, maiyetine girmek, bağlanmak demektir.

Allah’ın isim ve sıfatları kâinatın tümünde her an tecelli etmektedir.

Cenab-ı Hakk’ın mutlak ve muhit sıfatları şu kâinattan bir salise kudret elini çekse kâinat yok olur. Kâinatın kendi kendini icad edip devam ettirmesi nasıl mümkün değil ise, var edildikten sonra kendi hâline bırakılması da aklen ve naklen mümkün değildir.

Bu garip, acip ve harikulade işlerin kendi kendine olması ve varlıklarını devam ettirmesi için, her zerrenin bütün kâinata tasarruf edip hükmedecek sonsuz bir ilme, mutlak bir iradeye ve nihayetsiz bir kudrete sahip olması lazımdır ki, bu da muhaldir. Gözümüzün bir hücresindeki bir zerreyi misal alarak düşünelim. Bu zerre kendi başına buyruk olarak çalışıyor değildir. Yaptığı iş, vazife yaptığı hücreye bakmakta, hücre ise gözün tamamına nazar etmekte, göz ise sinir sistemi ve damarlar yoluyla bütün beden ile bağlı bulunmaktadır. O atomun ihatalı bir ilmi olması, yani göz hücresinden bütün bir bedene kadar her organı bilip tanıması gerekir ki ona göre adım atsın. Beden de kâinatın tümünden süzüldüğüne göre, göz hücresindeki bir tek atomun yaratıcısı, sahibi ve maliki ancak bütün kâinatın Hâlık'ı olabilir.

O zerre gibi her şey, Allah’ın tedbir ve terbiyesinde kayyumiyet sırrı ile hareket eden aciz bir memurdur.

"Dağılır" veya "parçalanır" denmeyip "mahvolur" denilmesinin sebebi:

"Mavh" kelime olarak harap olma, yıkılma, ortadan kalkma, çökme, dağılma, parçalanma gibi manalara gelmektedir. Yani bu kelimenin manası çok geniş ve daha derindir.

"Dağılma" ve "parçalanma"da mana daralması vardır. Çünkü dağılma ve parçalanmada eşya yok olmuyor, sadece etrafa dağılıyor ve intizamını kaybediyor. Oysa mahv kelimesinde tamamen yok olma, ortadan kalkma vardır.

Allah’ın kudret sıfatı eşyadan el çektiğinde, eşyanın hiçbir cihetle var olması mümkün değildir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü