"Evet, muntazam bir saray gibi kâinattan ve manzume-i şemsiyeden ve kelimeler ve seslerin neşrinde zerreleri medâr-ı hayret bir intizam gösteren..." Misalleri izah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
"Evet, muntazam bir saray gibi kâinattan ve manzume-i şemsiyeden ve kelimeler ve seslerin neşrinde zerreleri medâr-ı hayret bir intizam gösteren hava sahifesinden ve üç yüz bin ayrı ayrı nevileri her baharda bir intizam-ı ekmel içinde yetiştiren zemin yüzünden tut, tâ her bir zîhayatın vücudundaki âzâ ve cihazat ve hüceyrat ve zerrelere kadar derin, ihatalı, şaşırmaz bir ilmin eseri olan mizanî düzgünlük ve tam intizam bulunması, gayet zâhir ve kat’î bir surette, ihatalı bir ilme delâlet ve şehadet eder demektir."(1)
Kâinatta muazzam nizam ve harika intizam, hassas bir ölçü var. Bunun delilleri:
Güneş sisteminin mükemmel bir intizam içinde olması, yani merkezde Güneş etrafında sayısız yıldız, gezegen ve göktaşlarının belli bir ölçü ve nizam içinde çok hızlı dönmeleri, muazzam bir intizamın varlığına işaret ediyorlar.
Hava zerrelerinin trilyonlarca kelimeleri, sesleri, şiveleri ile beraber, aynı anda şaşırmadan ve mükemmel bir şekilde kulaklara nakletmesi; bunun yanında canlılara oksijen, bitkilere telkih, ısı ve ışığa nâkil olmak gibi sayısız vazifeleri düzenli ve sistemli bir şekilde yapması, elbette kendi gücü ve iradesi ile değil, Allah’ın sonsuz ilim, irade ve kudretinden çıkan muazzam intizam ile oluyor.
Bahar mevsiminde kışın âdeta ölmüş olan sayısız bitki ve hayvanların yeniden diriltilmesi ve bunların mükemmel bir nizam ve ölçü içinde yapılmaları, kâinatta eşsiz bir intizamın varlığına şahitlik ediyorlar. Düşünsenize bir mevsimde sayısız nevilerden sadece bir tanesi olan sineklerden trilyonlarca yaratılacak, unutulmadan, şaşırmadan hepsinin rızkı verilecek, tedbir ve terbiyesi kusursuz bir şekilde ifa edilecektir. Elbette muhit bir ilme şehadet eder.
Her bir canlının vücudundaki âzaların, hücrelerin, zerrelerinde aynı şekilde mükemmel bir nizam içinde çalışması ve işlemesi yine kâinatın umumunda var olan muazzam ve mükemmel intizamın varlığına şahitlik ediyor.
İnsanın bedenindeki küçük bir hücreden tut, ta kâinatın en büyük dairelerinden olan Güneş sistemine varana kadar her şey muazzam bir ölçü, nizam ve intizam üzerine hareket ediyor. Mükemmel bir nizam, muazzam bir Nazım’ı iktiza eder.
(1) bk. Şualar, On Beşinci Şua, El-Hüccetü'z-Zehra'nın İkinci Makamı.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü