"Ömür tayyaresi şimşek gibi geçiyor. Zaman da sel dolaplarını sür'atle çalıştırıyor." cümlesini "sel" ve "dolap" kavramlarıyla izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"İ’lem eyyühe’l-aziz! İnsan, yaşayış vaziyetince, bir dağdan kopup sel içine düşen veya yüksek bir apartmandan düşüp yuvarlanan bir şahıs gibidir. Evet, hayat apartmanı yıkılıyor. Ömür tayyaresi şimşek gibi geçiyor. Zaman da sel dolaplarını sür’atle çalıştırıyor. Arz sefinesi de sür’atle giderken تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ âyetini okuyor."(1)

"Ömür tayyaresi şimşek gibi geçiyor. Zaman da sel dolaplarını sür'atle çalıştırıyor." Bu iki cümle de zamanın hızla geçtiğini, insanın kabre doğru süratle ilerlediğini ifade ediyor.

Sel, bir bölgede toprağı belirli bir süre için tamamen veya kısmen su altında bırakan; ani, büyük ve düzensiz su akıntılarına verilen isimdir. Bu düzensiz akıntı, önüne gelen her şeyi sürükleyip götürür. Zaman da aynı şekilde ne var ne yok her şeyi cennet ve cehennem mahzenine sürükleyen bir sel gibidir.

Dolap ifadesi ise, genellikle bir akarsu kıyısına kurulan, dönerek çalışan ve su çeken düzenek anlamındadır.

Burada akarsu ve sel anlamlarının benzerlikleri üzerinde yoğunlaşırsak, dolap kelimesiyle bu anlama vurgu yapıldığını düşünebiliriz. O halde Üstad şöyle bir benzetme yapmış olabilir:

Sel dolapları; eskiden genelde buğday öğütme değirmenlerinde kullanılırdı. Dolayısıyla sel dolaplarının çalışmasıyla, buğdayların öğütülerek aniden paramparça olmasına benzetilerek, insanın da sel dolapları sırasına dahil olup; intizar süresinin kısalığına işaret ediyor, diyebiliriz.

(1) bk. Mesnevi-i Nuriye, Zeylü'l-Hubab.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

Editor (Mehmet Selim)

Cevap için teşekkür ederiz. Elbette yoruma açık olan cümlelerde her yorumun elbette bir kıymeti ve değeri vardır. Bu cümle iyice analiz edildiğinde zamanın çok çabuk geçtiği ile ilgili değerlendirme ön plana çıkıyor. "İ’lem eyyühe’l-aziz! İnsan, yaşayış vaziyetince, bir dağdan kopup sel içine düşen veya yüksek bir apartmandan düşüp yuvarlanan bir şahıs gibidir. Evet, hayat apartmanı yıkılıyor. Ömür tayyaresi şimşek gibi geçiyor. Zaman da sel dolaplarını sür’atle çalıştırıyor. Arz sefinesi de sür’atle giderken تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ âyetini okuyor."

Dolayısıyla sel dolaplarına gelen su miktarı ne kadar fazlaysa değirmenin hızı da ona göre fazlalaşır. İşte özellikle bu zamanın insanı için Üstadımız "seriüsseyr" yani zamanı çay gibi akan tabirini kullanır ki, bu da ilgili yeri bu açıdan değerlendirmeye vesile ediyor. 

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...