Block title
Block content

Sebir ve taksim metodu ile münazara metodu arasında fark var mı, bilgi verir misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Sebr ve Taksim: Mantıkta bir isbatlama tarzı ve usulüdür. Bu iki kelime beraber kullanıldığı gibi, "delil-i taksim, delil-i münkasım" gibi tâbirlerle de söylenir. Bu isbatlamada bir şeyin aslında bulunan vasıflar, illet olmaktan birer birer iptal edildikten sonra, tam illet olmaya elverişli olan tespit edilir.

Sebr: Kelime olarak denemek, imtihan etmek, yoklamak manalarına gelir. Kuyunun derinliğini anlamak için yoklamak gibi. Sebrin en önemli manası ispatlanacak şeyin dışındaki muhtemel ve mümkün hallerini inceleyip tetkik ettikten sonra, onları ayıklayıp saf dışı etmektir. Muhtemel ve mümkün manalar ayıklandığı ve saf dışı bırakıldığı zaman, asıl ispat edilmesi istenen hal ve durum sabitlik kazanır.

Taksim: Kelime olarak bölme, parçalara ayırma anlamına gelip, bu delildeki manası ise, ispat edilecek şeyin mümkün ve muhtemel her durumunu sınıflandırıp tasnif ettikten sonra, sebr etmek yani parçalara ayrılmış her bir imkan ve ihtimali incelemek ve hakikatini beyan etmek anlamına geliyor.

Mesela, Peygamber Efendimiz (asm)'in muhtemel ve mümkün olan bütün menfi ve müspet sıfatlarını taksim ettikten sonra, taksim edilen bu menfi sıfatların imkansızlığını sebr edip yani tahkik ve tetkik ile ortaya koyup ispat edildiği zaman, onun müspet ve mükemmel sıfatları sabitlenip ispat edilmiş olur.

"O, doğru veya yalancı bir insandır." önermesi taksim oluyor, bu iki halden başka da bir hal olmayacağına göre, bu sıfatlardan yalancı olmasının imkansızlığı ispat edildiği zaman, onun doğru bir insan olduğu sabitlenmiş ve ispatlanmış oluyor. Bu misali diğer hususlarda tatbik edebiliriz.

Münazara, ileri sürülen delilleri ve fikirleri tetkik ederek, fikirlerin münasebet ve adem-i münasebetini göstererek cevap vermek sanatıdır. Bu yönü ile münazara sebre benziyor, ama tek başına ele alındığı zaman sebr ve taksim delili ile münazara aynıdır diyemeyiz. Şöyle demek daha uygun olur; münazara genel bir tabir iken sebr ve taksim ise özel bir terimdir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Kategorileri:
Okunma sayısı : 1.793
Word indir Pdf indir
Paylaş

BENZER SORULAR

Yükleniyor...