"Sen, bir hane-i Rabbâniye ve bir sefine-i İlâhiye olan bir mü’minin vücudunda..." İzah eder misiniz? Buradaki "gemi" teşbihi bilhassa neyi ifade ediyor? Üstad Dünya için de "gemi" diyor değil mi?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Kâ’be niçin kıymetlidir? Zira peygamberlerin inşa ettiği bir yapıdır ki, Allah'ın evi olarak da isimlendirilmektedir.

Peki, insan nedir? İnsan ise Allah'ın inşa ettiği harika bir bina ve yaptığı mükemmel bir gemidir.

Kâ’be ile insanı mukayese ettiğimizde, elbette ki insan daha kıymetlidir. İnsan Allah’ın en mükemmel bir eseridir.

Kâbe'ye karşı ciddi bir hürmet ve temkin ile hareket eden insanın, elbette ki, Allah'ın inşa ettiği en mükemmel esere karşı daha ihtiyatlı ve daha dikkatli davranması gerektiği ifade edilmektedir.

Bu anlayışın hâkim olması durumda, insanların birbirlerine karşı daha ihtiyatlı ve saygılı davranacaklarını söylemek mümkündür.

"Ey mü'mine kin ve adâvet besleyen insafsız adam! Nasıl ki, sen bir gemide veya bir hanede bulunsan, seninle beraber dokuz mâsum ile bir câni var. O gemiyi gark ve o haneyi ihrak etmeye çalışan bir adamın ne derece zulmettiğini bilirsin. Ve zalimliğini, semâvâta işittirecek derecede bağıracaksın. Hattâ bir tek mâsum, dokuz câni olsa, yine o gemi hiçbir kanun-u adaletle batırılmaz."

"Aynen öyle de sen, bir hane-i Rabbâniye ve bir sefine-i İlâhiye olan bir mü'minin vücudunda, iman ve İslâmiyet ve komşuluk gibi, dokuz değil, belki yirmi sıfat-ı mâsume varken, sana muzır olan ve hoşuna gitmeyen bir câni sıfatı yüzünden ona kin ve adâvet bağlamakla o hane-i mâneviye-i vücudun mânen gark ve ihrakına, tahrib ve batmasına teşebbüs veya arzu etmen, onun gibi şeni’ ve gaddar bir zulümdür." (1)

Kelimeleri ve teşbihleri anlamak için konu bütünlüğüne dikkat etmek gerekir ki, buna siyak sibak ilmi deniliyor. Hane ve gemi teşbihinin ne için ve hangi maksatla verildiği yukarıdaki paragrafın başında izah ediliyor.

Bir gemide dokuz masum bir cani olsa o gemiyi batırmak nasıl büyük bir zulüm ise, aynı şekilde İlahî bir gemi hükmünde olan mü’min kardeşinin dokuz masum sıfatının yanında bir iki cani sıfatı yüzünden onu batırmak hükmünde olan ona kin ve adavet beslemek, elbette büyük bir haksızlık ve zülümdür, denilmek isteniyor. Yani gemi teşbihi mü’min kardeşimize kin ve adavet beslemenin ne denli çirkin ve zulüm olduğunu akla yaklaştırmak için verilmiştir. Hane teşbihi de konuyu teyid ve tekit etmek için ikinci bir misal olarak verilmiştir.

(1) bk. Mektubat, Yirmi İkinci Mektup (Uhuvvet Risalesi).

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...