Sünnetullah, âdetullah zamana göre değişir mi?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Sünnet ve âdet, kelime olarak bir şeyi sürekli takip edip devam ettirmek manasına geliyor. Sünnetullah ve âdetullah tabirleri de Allah’ın değişmez kanunları demektir.

Dinin temelini oluşturan iman ve ibadet esasları zaten değişmezler ve sabittirler. Bunda bütün semavi dinler ve peygamberler müttefiktirler.

Kâinatta değişmeyen şeyler olduğu gibi değişen şeyler de vardır. Kâinatın temel nizamını ayakta tutan kanunlar değişmez. Mesela itme ve çekme kanunu, suyun kaldırma kuvveti, soğuğun üşütmesi, sıcağın yakması gibi. Bunlar kâinatın başlangıcından beri değişmeyen ve nizam-ı âlemi sağlayan temel kanunlardır.

Bir de kâinatın sürekli tazelenen ve değişen yüzü vardır. Burada sabitlik yoktur, her şey mükemmele doğru sürekli hareket halindedir ve değişim içindedir. İnsanın; çocukluktan gençliğe, gençlikten ihtiyarlığa, ihtiyarlıktan kabre ve kabirden ebed yolculuğuna doğru sürekli hareket etmesi ve değişmesi bunun delilidir.

Kâinattaki bu değişim ve tekâmül kanunundan dolayı şeraitler de değişiyor ve tekemmül ederek kemale eriyor. İlk insanlar müptedi oldukları için Allah onlara göre şeriat koymuştur. Sonra insanlar terakki edip tekemmül edince, Cenab-ı Hak da onların seviyesine ve ihtiyaçlarına göre yeni şeriatlar ve yeni peygamberler göndermiş, kanunlarını genişletip tekemmül ettirmiştir.

Kur’ân-ı Kerim’in kanunları içinde de aynı mana vardır. Değişmeyen sabit kanunları olduğu gibi, değişen ve yoruma açık hükümleri de vardır. Mesela, ayette "düşmanlarınıza karşı hazırlıklı olun, onlara galip gelmek için at besleyin" buyuruluyor. Kur’ân’ın bu hükmünde sabit olan ve değişmeyen husus; “Düşmana karşı hazırlıklı olun” hükmüdür, burada bir değişme olmaz. Değişime açık olan cihet ise, at beslemek hususudur. Zira o zaman at iyi bir savaş vasıtası iken, insanlığın tekâmülü ile artık at cihat vesilesi olmaktan çıkmış, yerini yeni silahlara bırakmıştır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...