Block title
Block content

“Tâ şu intizamsız, perişan beşer, istidadına münasib tecziye ve mükâfat görüp adalet-i mahzaya medar ve hikmet-i Rabbaniyeye mazhar ve hikmetli mevcudat-ı âlemin bir büyük kardeşi olabilsin.” Bu meseleyi misallerle açabilir misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Adalet-i mahzâ, “sırf, katıksız, hiçbir haksızlık şaibesi olmayan tam bir adalet” demektir. Bilindiği gibi adaletin başka bir şıkkı da adalet-i izafiyedir.

Adalet-i mahzaya göre bir ferdin hakkı umumun menfaati için de olsa feda edilmez.

“Adalet-i mahza-i Kur’âniye; bir masumun hayatını ve kanını, hattâ umum beşer için de olsa, heder etmez. İkisi nazar-ı kudrette bir olduğu gibi, nazar-ı adalette de birdir.”(1)

Adaletin ikinci şıkkı olan adalet-i izafiyede, ehven-i şer ile amel edilir. Adalet-i izafiyeye şöyle bir misâl veriliyor:

Bir şehirde yeni  bir cadde açılması, bunun için de bazı evlerin yıkılması gerektiğinde, adalet-i mahzaya göre bu ev sahiplerinin rızası olmadıkça evleri sökülemez ve yıkılamaz. Ama umumun menfaati nazara alınarak adalet-i izafiye cihetine gidilir ve söz konusu evler yıkılır.

Bu dünyada adalet-i mahzanın tam tatbik edilmesinin mümkün olmadığı durumlarda bu ikinci yola gidilir. Ancak Üstadımızın beyan ettiği gibi, adalet-i mahzanın tatbikinin kabil olması halinde adalet-i  izafiyeye gitmek zulümdür.

Âhirette, insanlar “adalet-i mahzâya medar” olacaklardır. Böylece, dünya hayatında zâlimlerin zulmü ve mazlumların çektikleri bütün sıkıntılar âhirette karşılıklarını bulacaklardır. Bu dünyada “mevcudat-ı âlem”de tam tecelli eden hikmet ve adalet, âhirette insan hakkında da tam tecelli edecek ve adalet-i mahzanın tatbikiyle insanlar  “hikmet-i Rabbaniyeye mazhar” olacaklardır.

Allah, her mahlukunun her şeyini hikmetle yarattığı ve tanzim ettiği gibi, insanı da bütün organları ve duygularıyla hikmetle tanzim etmiş ve onu muhtelif imtihanlardan geçirerek ruhunu kemale erdirmiş, böylece her şeyde açıkça görülen İlâhî hikmet, insanda daha büyük ölçüde tecelli etmiş ve onu bu yönüyle de diğer varlıkların büyük kardeşi yapmıştır.

(1) bk. Mektubat, Hakikat Çekirdekleri: 64.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...