"Ümmet-i İslamiyenin ahkâm-ı diniyede gösterdiği teseyyüp ve ihmalin bence en mühim sebebi şudur..." İzah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
"Ümmet-i İslâmiyenin ahkâm-ı diniyede gösterdiği teseyyüb ve ihmalin bence en mühim sebebi şudur:
"Erkân ve ahkâm-ı zaruriye -ki yüzde doksandır- bizzât Kur'anın ve Kur'anın tefsiri mahiyetinde olan sünnetin malıdır. İçtihadî olan mesail-i hilafiye ise, yüzde on nisbetindedir. Kıymetçe mesail-i hilafiye ile erkân ve ahkâm-ı zaruriye arasında azîm tefavüt vardır. Mesele-i içtihadiye altun ise, öteki birer elmas sütundur. Acaba doksan elmas sütununu, on altunun himayesine vermek, mezcedip tâbi kılmak caiz midir?" (Sünûhat)
Müslümanların dinin emir ve yasaklarını ifa etmekte gösterdikleri en büyük ihmal ve zafiyetin sebeplerinden birisi şudur:
Dinin uyulması gereken zaruri kısmı yani farz ve vacip olan emir ve yasaklar, yüzde doksandır. Ve bütün dikkat ve nasihatlar bu yüzde doksanlık kısma ayrılmalı ve bu yüzde doksanın tatbiki ve tahkimi için çaba gösterilmelidir.
Yoruma ve içtihada açık olan detay konular ise, yüzde ondur. Ama İslam dünyasında bütün dikkat ve çabalar, bu yüzde onluk kısma sarf edilerek yüzde doksan kısım ihmale uğramıştır.
"Kıymetçe mesail-i hilafiye ile erkân ve ahkâm-ı zaruriye arasında azîm tefavüt vardır."
Oysa dinin yüzde doksanını teşkil eden zaruri kısmı yani dinin iman, ibadet ve ahlak kısmı dinin yüzde onunu teşkil eden içtihadi konularla kıyasa gelmeyecek kadar daha önemli daha yüksek ve daha değerlidir. Herkes filanca mezhep bu hususta ne demiş ile meşgul olurken, Allah ve resulü ne demişe kimse gereken özen ve ihtimamı göstermiyor.
"Mesele-i içtihadiye altun ise, öteki birer elmas sütundur. Acaba doksan elmas sütununu, on altunun himayesine vermek, mezcedip tâbi kılmak caiz midir?"
Oysa yoruma açık içtihadi konular altın ise dinin iman, ibadet ve ahlak gibi zaruri kısımları paha biçilemez elmas niteliğindedir. Acaba elmas gibi değerli olan dinin zaruri kısmını altın mesabesinde olan içtihadi konulara tabi kılmak doğru olabilir mi?
Müslümanlar bütün dikkat ve enerjisini dinin zaruri kısmına tevcih etmeli, dinin zaruri kısmı olan iman, ibadet ve ahlakın tahkim ve teyidine çalışmalılar. Ancak bu şekilde Müslümanlar kendine gelip güçlenebilirler.
İlave bilgi için tıklayınız:
- Dini yaşamada neden lakaydız! (Video: Osman BOSTAN).
- Kur'an'ın Hakimiyet-i Mutlakasını Nasıl Anlamalıyız?
- İSLAM’IN YORUMUNDA İÇTİHADIN DEĞERİ VE İMKÂNI.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü