"Ve o derece ona kolay ve rahattır ki, اِنَّماَ اَمْرُهُ اِذاَ اَراَدَ شَيْئًا...الخ sırrıyla, güya yalnız emreder, yapılır." Buradaki "güya" kelimesinin manası nedir?

Değerli Kardeşimiz;

Burada "güya" kelimesi bir benzetme ve teşbih aracı olarak kullanılıyor. Burada anlatılan, Allah'ın bir şeyi yaratmasının o kadar kolay ve rahat olduğudur ki, bu durum insana sanki sadece "emrediyor ve o şey hemen oluyor" gibi bir his veriyor.

Yaratılışın nasıl gerçekleştiği, insan aklının tam olarak kavrayamayacağı bir hakikattir. "Güya" kelimesi, bu sonsuz kolaylığı ve hızı, sınırlı idrakimize yakınlaştırır. Allah'ın kudreti, bir emrin anında yerine getirilmesi gibi basit ve zahmetsiz bir eyleme benzetilir. Ayrıca Allah'ın "Ol!.." demesine de gerek yoktur. Bu nedenle "güya" ifadesi bu sebeple de konulmuş olabilir.

Bu kelime, yaratılışın Allah için hiçbir zorluk, zahmet veya külfet içermediğini vurgular. Bir apartmanı inşa etmek için nasıl ki yüzlerce işçi, aylar süren bir çaba gerekir, kâinatı yaratmak için Allah'ın kudretinin böyle bir şeye ihtiyacı yoktur. O (c.c), sanki-güya sadece "emreder" ve her şey anında var olur.

"Güya" kelimesi, bu benzetmenin hakikatin tamamını ifade edemeyeceğini de belirtir. Yani Allah'ın fiili, bizim "emretmek" fiilimizden çok daha farklı ve üstündür. Ancak, bu fiilin akıllara yaklaştırılması için en uygun kelime "emretmek" olduğu için bu benzetme kullanılır.

Özetle "güya", Allah'ın yaratma fiilinin sonsuz kolaylığını, zahmetsizliğini ve süratini insan aklına yaklaştırmak için kullanılan bir benzetme ve teşbih edatıdır. Tam anlamıyla "emreder" değil, ancak o derece kolay olduğu için öyle denilir.

İlave bilgi için tıklayınız:

- "Emr-i Künfeyekün" ne demektir?

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü