"وَ يُمِيتُ" nasıl "mertebe-i uzma-yı tevhidin bir burhan-ı azamı" oluyor?

Değerli Kardeşimiz;

Tevhid kelime olarak birleştirmek, birlikte düşünmek demektir. Istılah manası Allah’ın birliğini ifade eder. Allah’ın birliğinin hadsiz ve birbirinden farklı delilleri ve ayineleri vardır. “Bir burhan-ı a’zam” ifadesindeki “bir” kaydı çok mühimdir. Buradaki manasıyla tevhidi şöyle anlarız:

Mümit ismi, solmuş ve dalından düşmüş bir yaprakta tecelli ettiği gibi, ölmüş bütün hayvanlarda ve vefat etmiş tüm insanlarda da tecelli eder. İşte bu sonsuz denecek kadar çok ölümlerin hepsinin Mümit isminin tecellileri olduğuna iman etmekle tevhidin azim bir mertebesini hayretle tefekkür ederiz.

Mümit ismi gibi bütün fiilî isimlerde de aynı tevhid tecellileri aşikâra görülür. Mesela, Malik isminin tecellilerine baktığımızda “Bütün mülk âleminin yegâne sahibi ve maliki Allah’tır.” der ve tevhidin bir başka azim mertebesini fikren temaşa ederiz.

Rezzak isminin tecellisiyle sekiz milyon olduğu tahmin edilen hayvan türlerinin sayısız fertlerinin her gün rızıklandıklarını düşündüğümüzde aynı azametli tevhid hakikatini bu defa rızıklandırma fiilinin tecellilerinde okumuş oluruz.

Misaller artırılabilir...

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü