"Yağmurların sema cirminden değil. Sema cihetinden geldiğine işarettir." İzah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

"مِنَ السَّمَاۤءِ Sema kelimesinin zikri geçtiğine nazaran, makam, zamirin yeri olduğu halde ism-i zahir ile zikredilmesi, yağmurların sema cirminden değil. Sema cihetinden geldiğine işarettir. Çünkü sebkat eden sema kelimesinden maksat, cirm değil, cihettir." (İşaratü'l-İ'caz, Bakara Sûresi, 21-22. Ayetin Tefsiri)

Sema Cirmi: Semanın maddi gövdesi, kütlesi veya fiziksel yapısı demektir. Yani bize en yakın olan atmosfer tabakası, yıldızların çakılı olduğu bir tavan veya sert bir tabaka gibi düşünülen gökyüzünün bizzat kendisidir.

Sema Ciheti: Semanın yönü, tarafı veya yukarısı demektir. Yani belirli bir maddeyi değil, sadece yukarıdaki boşluğu ve o istikameti ifade eder.

Metinde geçen "Makam, zamirin yeri olduğu halde ism-i zahir ile zikredilmesi" ifadesi bir dil kuralına işaret eder. Normalde bir cümlede bir kelime bir kez geçince, ikinci seferinde "o" (zamir) denir. Ancak burada "o" demek yerine tekrar "Sema" (ism-i zahir) denmiştir. Bunun sebebi şudur:

İlk geçen "Sema" kelimesi: Gökyüzünün fiziksel yapısını, yani cirmini (kütlesini) kasteder.

İkinci kez tekrarlanan "Sema" kelimesi: Yağmurun geliş yerini anlatırken kullanılır. Eğer burada zamir ("o") kullanılsaydı, yağmurun bizzat gökyüzünün maddesinden (sanki tavanın erimesi gibi) süzüldüğü anlaşılabilirdi. Kelime tekrar edilerek anlam kaydırılır. Böylece yağmurun semanın cirminden değil, sadece cihetinden, yani bulutların bulunduğu o boşluktan geldiği vurgulanmış olur.

"Yağmur Hangisinden Geliyor?" Sorusunun net cevabı: Sema cihetinden gelir.

Neden "Cirm" değil "Cihet"?

Çünkü gökyüzü (astronomik anlamda uzay veya atmosferin üst katmanları) su üreten bir katı madde değildir. Bulutlardan sağılıp gelen yağmur, Allah'ın rahmetiyle yeryüzünden buharlaşır. Sonra yağmur, bizim tepemizde, "yukarıda" dediğimiz o boşlukta (atmosferde) teşekkül eder. Dolayısıyla "Sema" burada bir mekânın adı değil, bir yönün adıdır.

Özetle; yağmur gökyüzü denilen fiziksel bir maddeden kopup gelmiyor; sadece gökyüzü yönündeki bulutlardan, Allah'ın rahmet hazinesinden o istikameti kullanarak iniyor.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü