"Zahiri bir vücudunun zevaliyle ruhu, mahiyeti, hüviyeti, sureti ve misali vücutları ve ilmi ve gaybi mevcudiyetleri ve cesed-i necmisi ve gılaf-ı ruhu gibi kendinden alınmış." İzah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

Varlıklar, ölüm ile maddi vücutlarını terk etmiş olsalar da birçok cihetten varlıklarını devam ettirirler. Özellikle hayat sahibi olanların ruhları varlıklarını devam ettiriyorlar.

İnsan sadece bedenden ibaret değildir; başta ruh olmak üzere kalp, akıl vicdan gibi birçok manevi cihazlardan mürekkeptir. Yani ölüm bedeni yıksa da ruhu yıkamaz ve bozamaz. Zira ruh, basittir, bölünmez, parçalanmaz, eskimez, ölmez ve dağılmaz; beden öldükten sonra ruha münasip latif bir kılıf giydirilir, bütünü ile çıplak kalmaz. Kabir âleminde de haşre kadar, yani ruhlar ahiret hayatına münasip yeni bedenlerini giyinceye kadar, ruhun hayatı devam eder ve bu beraberlik ebediyen devam eder. Zira ölen bedendir, ruh bakidir.

Hüviyet, insanın aslı ve özü demektir. İnsan hüviyet açısından ölmez. Ayrıca insanın her anının suret ve misali kirâmen kâtibin melekleri tarafından kaydediliyor. Daha da ötesi, varlıklar ilm-i ilahide daimîdirler ve asla yokluk yüzü görmezler. İşte bu kadar varlık kazanan canlıların, ölüm ve zeval ile yok olması mümkün değildir.

Her bir hareketin ve faaliyetin arkasında bir isim, her bir ismin arkasında da şuunat bulunuyor. Mesela, Vedud bir isimdir, arkasında muhabbet şuunatı hükmediyor, şöyle ki:

"Vedud ismine mazhar olan muhakkıkin-i evliya: 'Bütün kâinatın mâyesi, muhabbettir. Bütün mevcudatın harekâtı muhabbetledir. Bütün mevcudattaki incizab ve cezbe ve câzibe kanunları, muhabbettendir.' demişler." (Sözler, Otuz İkinci Söz, İkinci Mevkıf.)

Allah Rezzak ismi gereği ihsanda bulunmak istiyor. Mesela, elmanın olması için ağacı yaratıyor, ağacın beslenmesi için toprak ve minareleri yaratıyor. Toprağın su ihtiyacını karşılamak için bulutları ve yağmuru, kızarabilmesi için güneşi istihdam ediyor. Baharın gelmesi için dünyayı Güneş'in etrafında döndürüyor. Azim bir faaliyetin neticesinde o elma icat ediliyor.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü