Zerrelerin harekâtında hakikatte biri enfüsi diğeri afaki iki hareket-i cezbekaranenin bulunması ne demektir?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Zerrenin, yani atomun içindeki parçacıkların intizam ile hareket etmeleri, enfusi bir harekettir. Aynı zerrenin bir sistemin ya da hücrenin içinde hareket etmesi, afaki bir harekettir. Üstad Hazretleri atomun bu iki türlü hikmetli hareketlerini tasavvufi bir üslup ile zikrediyor.

Nasıl Nakşiler enfusi tefekkürü esas alıp önce nefsin ve enenin ıslahından başlıyorlar ise, Kadiriler de afaki tefekkür ile tabiat putunu kırıp öyle enfüse dalıyorlar ve ıslahı tamamlıyorlar.

Üstadımız bu konuya şu ifadeleriyle işaret eder:

"Tarikatte 'seyr-i enfüsî' ve 'seyr-i âfâkî' tabirleri altında iki meşrep var."

"Enfüsî meşrebi, nefisten başlar, hariçten gözünü çeker, kalbe bakar, enâniyeti deler geçer, kalbinden yol açar, hakikati bulur. Sonra âfâka girer. O vakit âfâkı nuranî görür. Çabuk o seyri bitirir. Enfüsî dairesinde gördüğü hakikati, büyük bir mikyasta onda da görür. Turuk-u hafiyenin çoğu bu yolla gidiyor. Bunun da en mühim esası enâniyeti kırmak, hevâyı terk etmek, nefsi öldürmektir."

"İkinci meşrep âfâktan başlar, o daire-i kübrânın mezâhirinde cilve-i esmâ ve sıfâtı seyredip sonra daire-i enfüsiyeye girer. Küçük bir mikyasta, daire-i kalbinde o envârı müşahede edip, onda en yakın yolu açar. Kalb âyine-i Samed olduğunu görür, aradığı maksada vâsıl olur.​"(1)

Mevleviler de hakikatin etrafında dönüyorlar, yani iman ve marifetin cezbe ve neşesi ile semaa kalkıyorlar. Üstadımız bu hakikate de şöyle işaret eder:

"Hususan zîhayatın kanındaki 'küreyvât-ı hamrâ ve beyzâ' tabir ettikleri, zerrelerden teşekkül eden küçücük kütleleri, seyyar yıldızlar gibi, Mevlevîvâri iki hareket-i muntazama ile hareket ediyorlar görüyoruz."(2)

Üstad Hazretleri bu üç tasavvuf ekolünün mübarek hareket tarzlarını zerreye tatbik ediyor.

Nasıl bu tasavvuf ekollerinin hareketleri bir hikmete ve intizama mebni ise, şu zerrelerin de hem içinde, hem dışında hareketleri bir hikmet ve intizam ile vuku buluyor. Materyalist kafirlerin iddia ettikleri gibi, zerreler tesadüfün oyuncağı değildirler...

Dipnotlar:

(1) bk. Mektubat, Yirmi Dokuzuncu Mektub, Dokuzuncu Kısım.
(2) bk. Lem'alar, Otuzuncu Lem'a, Altıncı Nükte.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...