"Aman, bu kadar istibdadın fena bir zehiri varken, acibdir ki, biz bu kadar kalmışız!" Sual ve cevabı izah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

"Sual: Aman, bu kadar istibdadın fena bir zehiri varken, acibdir ki, biz bu kadar kalmışız!

Cevap: Acib değildir. İhtilaftan bazen istifade olunur. O pis istibdadın taaddüdü için, birbirinin kuvvetini bir derece kırar, tadil ederdi; yoksa işiniz fena idi." (Münâzarat)

Soruda istibdadın tekelleşmeye sebep olduğu ve bunun da ayrılığa ve ihtilafa düşmekten daha iyi olacağı ifade ediliyor. Tek tip toplum, tek tip yönetim ve tek adam rejimi sureten birlik gibi görünse de hakikatte insanlığın kabiliyet ve çeşitliliklerini yok eden bir zehirdir.

Farklılıkları yok ederek bir olmaktansa farklılıkları zenginlik olarak görüp ilkeler üzerinde bir olmaya bakmak gerekiyor. Bu nedenle meşrutiyet veya şimdi olduğu gibi cumhuriyet rejimleri güzel uygulanabilirse, faydaya ve sistemin yaygınlaşmasına daha müsait bir zemin teşkil ettirir.

İhtilaf yani farklı düşüncelere ayrılmak bazen faydalı olur. Farklı düşünceler birbirinin baskıcı yönünü törpüler bir zihniyetin mutlak hakimiyetine set çeker. Herkes bir düşüncenin etrafında toplanıp müstebit bir adamın tahakkümü altına girerse bu çok fena olur, tam bir istibdat olur.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü