"Arkadaş! Bir kelime-i vahidenin işitilmesinde, bir adam, bin adam birdir. Yaratılış hususunda da kudret-i ezeliyeye nisbeten bir şey, bin şey birdir. Nev’ ile fert arasında fark yoktur." İzah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bu Remiz’de, şu ayet-i kerimenin verdiği habere büyük bir delil sunuluyor:

“Sizin yaratılmanız da tekrar diriltilmeniz de ancak bir tek nefsin yaratılması ve tekrar diriltilmesi gibidir.” (Lokman, 31/28)

Nur Küllîyatında, Cenâb-ı Hakk’ın birliğini ispat noktasında cüz-küll ve cüz’i-küllî kavramlarına sıkça yer verilir.

Birincisinde; “Cüzü (parçayı) yaratan, küllü (bütünü) yaratandır.” gerçeği misallerle açıklanır.

Yer küresi parça, güneş sistemi ise bütündür. Küremizi kim yaratmışsa güneş sistemi de onun mahlukudur.

Parmak parça, el ise bütündür; yaprak parça, ağaç ise bütündür.

Cüzler kimin mahluku ise küller de yine onun mahlukudurlar.

İkincisinde ise, “Bir ferdi yaratan kim ise onun ait olduğu nevi (türü) yaratan da O’dur.” hakikati üzerinde durulur. Nev’ (tür) küllîdir, fert ise o küllînin bir cüz’i birimidir.

İnsan nevini yaratan kim ise bir tek insanı da yaratan O’dur.

Balık nevini kim yaratmışsa, her bir balık da O’nun mahlukudur.

Allah’ın ezelî kudretine göre, nev ile fert arasında fark yoktur. İkisini de aynı kolaylıkla yaratır, aynı kolaylıkla öldürür ve aynı kolaylıkla diriltir.

Metinde geçen “nisbeten” kelimesi çok önemlidir. Yirminci Mektupta,“ve hüve alâ küllî şeyin kadîr” bahsinde bu konu çok detaylı ve harika bir şekilde izah edilmiştir. Burada sadece insanın bir yanılgısını hatırlamakla yetineceğiz. İnsan, birçok hakikatleri kendini ölçü alarak, yani kendine nispet ederek anlamaya çalışır, bunu başaramayınca da inkâr yoluna gider. Meselâ, “Bir anda sonsuz iş nasıl yapılabilir?” sorusunun cevabını ararken kendini ölçü alır. Kendisi bir anda iki işi birlikte yapamadığından, bu gerçeği aklına sığıştıramaz. Halbuki, bu derste “hava” unsurunun bu işi çok kolay ve rahat yaptığına dikkat çekilmektedir.

Hava bir anda sonsuz konuşmaları aktarabilir; ayrıca bütün canlıların kanlarını birlikte temizleyebilir.

Keza, On Altıncı Söz’de izah edildiği gibi, güneş bir anda hadsiz gözlere ışık verir, karın küçük zerrelerinden denizlere kadar nice varlıkları birlikte aydınlatır.

İnsanoğlu, Allah’ın birer askeri olan bu mahluklara bakarak “Elbette bunlara bu kabiliyeti veren Allah’ın kudretine nispeten bir ile bin, nev ile fert arasında fark yoktur.” diyeceğine, kendi cüzi kudretini, cüzi ilmini ve cüzi iradesini ölçü almakla hakikati bulmaktan uzaklaşır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...