Bir Dava Adamının Notlarındaki "Günlük içtimai hadiselerle meşguliyet, kabiliyetlerin inkişafına mânidir... Bugün buna 'genel kültür' ism-i herzesi takılmış." İfadesini izah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

Bir apartman düşünelim ve bunun altında toplanmış insanlar tasavvur edelim. Apartmanın tepesinden; birisinde altın, birisinde gümüş bir diğerinde de plastikten yapılmış ama görsel açıdan çok cazip ve güzel oyuncaklar bulunan kovalar dökülse, insanlar hangisini toplamaya çalışır acaba?

Elbette aklı başında, kalbi istikamet içinde olan bir insan altın toplamaya çalışır, gümüş ve plastik oyuncaklara tenezzül etmez.

Risale-i Nur'un bahisleri saadet-i ebediyeyi kazandıran değerli iman hareketleridir. Yani temsildeki altın gibidirler. Dünya klasikleri temsildeki gümüş ve plastik oyuncaklar gibidir. Faydası dünyevi ve kuru bir hayretten başka ruha bir fayda temin etmezler.

Yanlış anlaşılmasın, biz dünya klasikleri okunması yanlış, haram ya da kötü demiyoruz. Dileyen okuyabilir, ama tercihini Risale-i Nur'dan veya İslami eserlerden yana kullanmış ve onlarla meşgul olan insanları, sırf dünya klasiklerini okumuyor diye itham etmek ve "kültürsüz" gibi yakışıksız ifadeler ile aşağılamak doğru değildir.

Risale-i Nurlar hem felsefi hem edebi hem de ilmi açıdan insanı tatmin edecek düşünce ve tefekkür dünyasını genişletecek muazzam bir hazine niteliğindedir, temsildeki altın gibi.

Risale-i Nur'u bilerek ve anlayarak okumak Allah'ın izniyle imanı taklidi olmaktan kurtarır, iman-ı tahkikiyi kazandırır. İman-ı tahkiki doğrudan amele yansır, amel-i salih olarak tezahür eder ve insanı takva sahibi kılar. İşte Peygamber Efendimiz'in (asm) arzu buyurduğu iman çizgisi bu çizgidir.

Üstadımız sinema, tiyatro ve romana şu şekilde bakıyor:

"Tek bir ilacı bulmuş, o da romanlarıymış. Kitap gibi bir hayy-ı meyyit, sinema gibi bir müteharrik emvat!"

"Meyyit hayat veremez. Hem tiyatro gibi tenâsühvârî, mazi denilen geniş kabrin hortlakları gibi şu üç nevi romanlarıyla hiç de utanmaz." (Sözler, Lemeat)

Batı menşeli edebi araçlarda hikmet yoktur. Hikmet hadiselere İlahi açıdan bakmak ve her şeyi ahirete göre dizayn etmektir. Sadece dünya ve maddeye odaklanmış sadece pragmatist kaygılara hizmet eden sanatlar kısır ve noksandır. İnsanın kalp ve ruhuna değil, sadece nefis ve hevasına hizmet eder.

Batı edebiyatının ürünü olan roman Rönesans, Reform hareketleri, Aydınlanma Felsefesi'nin sonucunda ortaya çıkan pozitivist, materyalist, akılcı, seküler bir anlayışın egemen olduğu bir dünya görüşüne yaslanarak ortaya çıktı.

Üstad burada, adı geçen sanat türlerine cephe almamakta, bu tür eserler vererek çevreye "yetimane hüzün" saçan, "tabiatperest" bir anlayışı telkin eden, insanı "gafletpîşe" uçurumlara atan, nefsi "hevesat"a teşvik eden sanatçıları sorgulamaktadır.

"Günlük içtimai hadiselerle meşguliyet, kabiliyetlerin inkişafına mânidir. Bu noktaya dikkat lazımdır. Zira bugün buna 'genel kültür' ism-i herzesi takılmış." (Bir Dava Adamının Notları: 1)

İnsanın maddi ve manevi hayatına hiçbir faydası olmayacak bütün bilgiler gereksiz ve lüzumsuzdur ve insanın kabiliyetlerini köreltir.

Mesela, müthiş hafıza gücü olan birisi Beşiktaş’ın son otuz yılda attığı gollerin tarihlerini, yerlerini ve kimin attığını ezberlemiş. Çok acınası ve vahim bir durum. Bu şahıs bu gücünü ve kabiliyetini bir meslekte ya da manevi ilimleri ezberlemede kullansa idi, ülkenin önemli bir ilim adamı ya da sanatkârı olabilirdi.

Bu tarz gereksiz bilgilerle meşgul olmak insanı asıl hedefinden saptırır. Maddi ve manevi büyük zararlara sokar. Zübeyir Ağabey bu anlamdaki bir genel kültürü kötülemiştir. Yoksa insana maddi ve manevi faydası olan bilgileri edinmeye karşı değildir. Mesela bir doktorun ilaç isimlerini ezberlemesi tıp ilmi açısından gerekli ve önemlidir. Bu alanda ne kadar bilgili ve kültürlü olursa o kadar iyidir.

Gerçekten günümüzde gençlik o kadar önemsiz ve gereksiz bilgiler ile meşgul ediliyor ki, bu gençler açısından büyük bir cinayettir. Real Madrid takımının bütün oyuncularını ezbere bilen bir genç, gusül abdestinin farz ve sünnetlerini bilemiyor. Şimdi bu gence kültürlü diyebilir miyiz?..

Bu konuda Kanuni Sultan Süleyman zamanında yaşandığı tahmin edilen bir hatırayı vermemek olmaz:

40 ALTIN 40 SOPA

Bir gün Kanuni Sultan Süleyman’ın huzuruna bir adam getirmişler. Adamın bir hüneri varmış…

İpliği 1 metre öteden iğnenin deliğine geçiriyormuş… Bunu başarmak onun tam 40 yılını almış.

Padişah "Göster bakalım hünerini!.." deyince, adam iğneyi bir sehpaya saplamış, sonra 1 metre geri gitmiş ve ipliği fırlatmış, iplik iğnenin deliğinden geçmis...

Padişah: "Tekrarla, tesadüf olmasın yoksa?.." demiş.

Adam tekrarlamış, gene isabet... Padişah tam 10 kere tekrarlatmış, 10′unda da iplik hedefi bulmuş. Padişah veziri çağırmış, "Şu adamı ödüllendirmek için 40 altın verin, 40 da sopa vurun!.."

Adam "Aaman Padişah'ım, bu nasıl ödül?" demiş.

Padişah da "40 altın hünerin için, 40 sopa da böyle lüzumsuz bir işe 40 yılını harcadığın için!.." demiş...

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü