Bütün varlıklar ve hususiyetleri vücud-u Vâcib’e ve vahdetine nasıl şahitlik edebilir? Bunların şehadetinin; güneşin ışığıyla münasebetini nasıl anlamalıyız?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Vücud-u Vacib, Allah’ın varlığının vacib, bütün varlıkların ise mümkin olduğunu ders veriyor.

Allah’ın varlığı “vacib”dir; yani varlığı zatındandır, ezelî ve ebedîdir, olmaması muhaldir.

Bütün mahlûkatın varlığı ise “mümkin”dir; yani varlığı zatından değildir, Allah’ın var etmesiyle var olurlar, hâdis (sonradan var olan) ve fanidirler, olup olmamaları müsavidir.

Bu meseleyi kısaca şöyle açıklayabiliriz:

Allah’ın varlığı zâtındandır, ezelî ve ebedîdir. Mahlûkatın varlıkları ise Allah’ın icadiyledir.

Güneşin ışığıyla parlayan kabarcıklardaki ışıklar kendi zâtlarından değildir, güneşten gelmektedir. Güneşin ışığı ise bir derece zâtîdir, onun için damlalardaki tecelliler akşam olunca kaybolurlar, ama güneşin ışığı varlığını devam ettirir. İşte mümkinatın varlıkları o damlalardaki ışıklar gibidir, Allah’ın var etmesiyle var oldukları gibi, yok etmesiyle de yokluğa gömülürler.

İşte bütün mahlûkat âlemi hem zâtlarıyla hem sıfatlarıyla Allah’ın eseridirler, O’nun varlığını gösterirler.

Vücudnur, adem zulmet olduğundan her bir mahlûk var olmasıyla Allah’ın varlığını gösterirler, zira ona o varlık nurunu veren O’ dur.

Keza, her varlığın hayatı Allah’ın hayat sıfatını gösterir, zira onların hayatı kabarcıklardaki ışığın güneşten gelmesi gibi, O’nun Muhyi (hayat verici) isminin bir tecellisidir.

Yine onlardaki kuvvet de Allah’ın kudretinden gelmektedir ve Kadîr isminin bir tecellisidir.

Her bir varlık Allah’ın birliğine de ayrıca şehadet eder. Zira yeryüzünde bir çiçekten insana kadar her varlık kâinat tezgâhında dokunmuştur, yahut kâinat ağacının birer meyvesidirler. Bütün kâinata hükmü geçmeyen, bir tek çiçeği de yapamaz. Bu hakikati güneş misâliyle şöyle açıklayabiliriz: Bütün katrelerden, bütün nehirlere, denizlere kadar ne kadar ışık varsa hepsi bir tek güneşten gelmektedir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...