"Cemaatin iştiyakına ve okuyanın niyetine göre efdaliyet tahavvül eder." İzah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

"İkinci Sualiniz: Cemaatin iştiyakına ve okuyanın niyetine göre efdaliyet tahavvül eder.^(Hâşiye)..."

(Haşiye): "İkinci Sual: Sabah ve akşam namazlarından sonra Sure-i Haşr’in sonunda هُوَ اللّٰهُ الَّذٖى'den başlamak sünnet iken لَا يَسْتَوٖى'den başlanması efdaliyeti terk olur mu?"(1)

Üstadımız cemaat hazır, okuyan da şevkli ve iştiyaklı ise لَا يَسْتَوٖى'den okunması daha faziletli ve daha sevaplı olabileceğini ifade eder.

Cemaat hazır değil, okuyanda da şevk ve iştiyak yok ise, هُوَ اللّٰهُ الَّذٖى'den başlamak yani sünnet olan kısmından okuyabilir.

Burada fazilet ve sevap aşr-i şerifin ne kadar okunduğu ile alakalı değil, okuyan ve dinleyenlerin şevk ve iştiyakı ile alakalıdır.

Mesela, cemaat yorgun ve isteksiz, okuyan da şevksiz ise; bu durumda aşr-i şerifi uzatmak yerine kısa okumak daha efdaldir. Tersi bir durumda da aşri uzatmak daha sevaplı ve faziletli olabilir.

Ayrıca, rivayetlerin ekserisinde son üç ayetten bahsedilmekle beraber, surenin son dört ayeti kasdedilerek "Lev enzelnâ'dan aşağısı" diyen rivayetler olduğu gibi, sadece "Haşr Sûresi'nin sonu" şeklinde ayet sayısı bildirilmeyen rivayetler de vardır.(2)

Diğer taraftan, "İsm-i A'zam, Haşr Sûresinin son altı ayetindedir" rivayeti de vardır.(3)

Dipnotlar:

(1) bk. Barla Lahikası, 210. Mektup.
(2) bk. Kurtubî, ilgili ayetlerin tefsiri.
(3) bk. Suyuti, ed-Dürrü l-Mensûr, 8/121; Alûsî, ilgili ayetlerin tefsiri.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü