"Cenab-ı Hak tarafından insanlara verilen benlik ve hürriyet, uluhiyet sıfatlarını fehmetmek üzere bir vahid-i kıyasi vazifesini görüyor. Maalesef, su-i ihtiyar ile hâkimiyet ve istiklaliyete alet ederek tam bir firavun olur." İzah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Allah’ın sıfatları sınırsız ve sonsuz olduğu için, insanın sınırlı aklı ve kabiliyetleri ile bu sıfatları hakiki anlamda idrak etmesi mümkün değildir. Bu yüzden Allah insana kıyas yolu ile idrak edebilmesi için izafi, nispi ve göreceli bir benlik ve hürriyet vermiştir.

Mesela, insan cüzi iradesi ile iki şey arasında bir tercihte bulunur. Allah ise sonsuz irade sıfatı ile kâinatta sayısız tercihlerde bulunuyor. İnsan Allah’ın bu sonsuz iradesini kendi küçük ve cüzi iradesi ile kıyaslayarak anlayabiliyor. Yani "Ben iki şey arasında tercih yapabilirken, Allah sayısız şeyler üstünde sayısız ihtimaller üzerinde tercih yapıyor." bilincini kazanıyor. Şayet insandaki bu cüzi irade olmasa idi, Allah’ın sonsuz iradesini anlaması asla mümkün olamazdı.

İnsana verilen benlik ve hürriyetin veriliş amacı ilahi sıfatları anlamak iken, insan bu sahiplik duygusunu kötüye kullanıp izafi ve nispi olan bu benlik ve hürriyete gerçek bir varlık rengi vererek kendini hâkim ve müstakil zannediyor ve firavunluğa adım atıyor.

İnsan iman ve ibadet ile Allah’ı tanımaz ya da gaflet ile Allah’ı unutursa, kendini -haşa- firavun gibi ilah zannetmeye başlar.

Benlik ve hürriyet iki ucu keskin bir kılıç gibidir. Hayırda istihdam edilirse insanı alay-ı illiyine çıkarır, şerde kullanılırsa esfel-i safiline yuvarlar.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...