Block title
Block content

Enenin "hayret-feza" olması hangi özelliğinden dolayıdır?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Enenin en hayrete mucip özelliği, Allah’ın bütün şuunat, sıfat ve isimlerine mikyas ve mizan olabilmesidir. 

Cenab-ı Hakk'ın isim ve sıfatları mutlak ve ezeli olmasından dolayı tam manası ile idrak ve ihata edilmesi imkansızdır. Bu yüzden Allah insana bir takım nisbi ve farazi hisler takmıştır. Bu hislerin veriliş gayesi ise, Allah’ın, mutlak ve mücerred olan isim ve sıfatlarının bir derece anlaşılması ve kıyaslanarak  bilinmesi içindir. Yoksa, bu nisbi ve cüz’i olan duygular, sahiplenilip, Yaratıcıya  karşı meydan okuma aracı haline getirmek için verilmemiştir. İnsana verilen bu nispi ve farazi hislere ene denir.

İnsana verilen cüzi ilim, irade, kudret, mülk gibi şeyleri enaniyet farazi olarak sahiplenir. Bu sahiplenme sayesinde ilim, irade, kudret, mülk gibi şeylerin farkına varır ve mahiyetini hisseder. Hiç ilmi ve mülkü olmayan birisi, ilim ve mülk sahibi olmanın ne demek olduğunu idrak edemez. Bu yüzden Allah insana ene denilen bir sahiplenme duygusu vererek ilim, irade, kudret, mülk gibi şeylerin mahiyetini kavrattırıyor, onların bir pırıltısını farazi olarak insanın uhdesine koyarak, insanın alemine bir pencere açıyor.

Mesela insan sahip olduğu cüzi ilim ile der, "Ben şu kadar ilmim ile şu kadar şeyi bilebiliyorum, Allah ise külli ilmi ile her şeyi bilir. Ben cüzi kudretim ile şu evi yaptım, Allah sonsuz kudreti ile kainatı inşa ediyor. Ben şu kadar mülkün sahibiyim, Allah ise her şeyin ve her mülkün sahibidir. Ben ailemin ve hanemin müdebbiriyim, Allah ise bütün mahlukatın müdebbiri ve rabbidir. vs..." Daha buna benzer çok enaniyete ait  hissiyat ile insan Allah’ın sonsuz  şuunat, isim ve sıfatlarını rasat eder. Enenin Allah’ın isimlerine ayna olması da bu manayadır ve en hayret-feza (hayret veren, hayreti artıran) bir vasf-ı insanidir. 

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Maksat | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 2864 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...