"Esbab-ı maddiyenin elbette tesirleri, mübaşeretle ve temasla olur. Halbuki, o esbab-ı tabiiyenin temasları, zîhayat mevcutların zâhirleriyledir. Halbuki görüyoruz ki, o esbab-ı maddiyenin elleri yetişmediği ve temas edemedikleri..." Açıklar mısınız?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Sebepler ve tabiat maddî ve kesif iken, sanatlar gayet ince ve latif şeylerdir. Maddî ve kesif bir şeyin ister anlık olsun, ister bir süreç içinde olsun, latif ve ince bir sanatı icat edip yapması mümkün değildir. Toprak ve su gibi kesif şeylerin, o gibi ince sanatları icra etmeleri mümkün değildir. O halde, o külli unsurları sevk ve idare eden fail kimdir? Yani suyu hücrenin hassas noktasına eviren ve çeviren şey, ana unsur olan suyun kendisi mi, yoksa harici bir kudret mi?

Suyun kendini başka bir şeye çevirmesi aklen mümkün değildir. Nasıl bir usta olmadan tahta masaya dönüşmüyor ise, sebepler ve tabiat da kendini hücreye dönüştüremez.

Bu harika işleri sebeplerin ve tabiatın yaptığını söylemek için, bir hücrenin içinde bütün o sebeplerin ve tabiatın yerleşmesi ve temas ile iş görmesi gerekir. Yani güneş, toprak ve ateş gibi külli unsurların o küçücük hücrenin içinde olduğunu ve hücreyi icat ettiğini iddia etmek aklen mümkün değildir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

isahalim

Şu aşağıdaki Risale cümlesi için birisi yorum yaparken: "Mesela insanın iç organları" demişti. Bu bana doğru gelmedi. Sizce insanın iç organları da, esbab-ı maddiyenin ellerinin yetişmediği ve temas edemedikleri, kapsamına dahil edilebilir mi? Bana göre mesela karaciğer, karaciğer de yine maddi olduğu için, bu cümlenin kastettiği kapsamda değerlendirilemez. Cevaplarsanız sevinirim...

"Halbuki görüyoruz ki, o esbab-ı maddiyenin elleri yetişmediği ve temas edemedikleri o zîhayatın bâtını, on defa zâhirinden daha muntazam, daha lâtif, san’atça daha mükemmeldir."

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)

Kaba materyalizmin (Özdekçilik) iddiasına göre her şeyin nedeni maddi alemdir mesela toprak, hava, su ve ateştir bu durumda iç organların oluşumu ve yaratılmasında bu dört unsurun müdahil olması gerekiyor. 

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...