Eşyanın "vücut ve teşahhusatlarında"ki nihayetsiz imkânat yolları ne demektir?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Teşahhus kısaca, bir şahsı başkalarından ayıran hususiyetler demektir. İnsanların eserlerinden bir misal verecek olursak, bir binayı diğerlerinden ayıran hususiyetler onun teşahhus cihetleridir. Meselâ, binamız sekiz kattır, şu kadar metrekaredir, bahçelidir, pencereleri şu yöne bakmaktadır gibi özelikleriyle başka binalardan ayrılır.

Üstad Hazretleri de insan bedeni için “bina-yı sübhanî” tabirini kullanır. Bu binalar, bilhassa da cepheleri, birbirinden tamamen ayrıdır. Her simada aynı organlar aynı sayıda, aynı şekilde, aynı yerde bulunmakla birlikte hiçbir sima diğerine benzemez.

Nihayetsiz imkânat yolları ifadesi bize ihtimaller teorisini hatırlatır. Bir şeyin meydana gelme ihtimali sonsuzda bir ise o şey meydana gelmez. Gelirse bu, tesadüfle yahut ihtimalle değil, irade ile ifade edilir. Bu imkân ve ihtimal konusu üzerinde Otuzuncu Pencere’de, imkân-hudus bahsinde, inşaallah, tafsilatıyla durmaya çalışacağımızdan burada bu kadarla iktifa edelim.

İnsanın siması gibi her şeyde nihayetsiz imkânat yolları vardır. Sadece, dünyamızı misâl alırsak, dünyanın hazır hali, yani güneş sistemindeki yeri, büyüklüğü, eğimi, güneşe olan uzaklığı gibi çok hususiyetleri nihayetsiz imkânat yolları içinde en hikmetli şekliyle takdir edilmiştir.

Ve keza, kâinat bütün eczâsıyla beraber gayr-ı mütenahî eşkâl ve vaziyetlere kabiliyeti, ihtimali, imkânı varken bu şekl-i hâzıra girmesi, elbette bir Hâlık-ı Vâcibü’l-Vücudun ihtiyar, irade ve tercihiyle olmuştur.” (Mesnevî-i Nuriye)

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...