"Güyâ madde inceleştikçe, bizim maddiyâtımızdan uzaklaştıkça, ruh âlemine, hayat âlemine, şuur âlemine yaklaşıyor gibi, hararet-i ruh, nur-u hayat daha şiddetli tecellî ediyor..." İzah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Maddenin inceleşmesi, insanın; iman, marifet, ubudiyet, zikir, fefekkürle manevî terbiyeden geçerek, manen yükselmesi ve Allah’a manen yaklaşmasıdır. Terbiye ciddî bir kanundur. Terbiyeden geçen her şey inkişaf eder, kıymetlenir, nüfuz ve derinliği artar.

Suali maddî zayıflık ve bedenin incelmesi olarak anlamak yanlış olur. Zira zayıf olan kâfirler, isyankârlar ve gafiller olduğu gibi; maddî bakımdan güçlü olan ehl-i iman, ehl-i takva ve evliyalar da mevcuttur.

Mesela kum; sakil, maddî ve kesif bir şey iken, terbiyeden geçtikten sonra cam, gözlük, mercek ve mikroskop oluyor, kıymetleniyor, yükseliyor, şeffaflaşıyor ve yaptığı işlerle büyük icraatlar ve faaliyetler meydana geliyor. İşte bu güzel ve fevkalade işler, terbiye edilmemiş olan camın ham ve asıl maddesi olan kum ile olmaz.

İşte nefs-i insaniye ve maddiye; manevî murakabe ile terbiyeden geçtikçe, maddiyatın kayıtlarından kurtuldukça bir nevi letafet kesbediyor. Latif olan âlemlerin ve maddelerin vaziyetine yaklaşıyor. O zaman hayat ve ruh mahkûm ve mahpus olmuyor; kanatlarını mazi ve müstakbele açıyor. Hakikatlerin keşfi suhuletle nasip oluyor. Yani kalp ve ruhun, inbisatlı olan derece-i hayatına giriyor.

Maddî ve et parçası olan göz nasıl görüyorsa, terbiye ile nefs-i insaniye kesafet ve sakillikten kurtulup, letafet kesbederek ruhun ve hayatın inkişaf ve inbisatına vesile oluyor. Nefs-i emmarenin ağırlığından kurtulan ruh, mâna âlemleri ile irtibata geçiyor. Cüz’î ve cüz iken küllîleşiyor.

Ayrıca maddenin fiziken de zayıflaması ve incelmesi; içindeki mâna ve mahiyetin ziyadeleşmesine ve kuvvetleşmesine sebep oluyor. Bizim göremediğimiz çok küçük şeyleri böceklerin, sineklerin görmesi, keza bizi duyamadığımız çok hafif sesleri onların işitmesi buna misaldir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

hamim
çok güzel. maşallah allah razı olsun
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yükleniyor...