Block title
Block content

"Hayır şer, güzel çirkin, nef’ zarar, kemal noksan, ziya zulmet, hidayet dalalet, nur nâr, iman küfür, taat isyan, havf muhabbet gibi âsârlarıyla, meyveleriyle şu kâinatta ezdad birbiriyle çarpışıyor..." Tezât kanunlarının hikmeti ve hakikati ne olabilir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

“Şu kâinata dikkat edilse görünüyor ki: İçinde iki unsur var ki, her tarafa uzanmış, kök atmış. Hayır şer, güzel çirkin, nef’ zarar, kemal noksan, ziya zulmet, hidayet dalalet, nur nâr, iman küfür, taat isyan, havf muhabbet gibi âsârlarıyla, meyveleriyle şu kâinatta ezdad birbiriyle çarpışıyor. Daima tegayyür ve tebeddülâta mazhar oluyor. Başka bir âlemin mahsulâtının tezgâhı hükmünde çarkları dönüyor.”(1)

Bilindiği gibi Cenâb-ı Hak insanı yaratmadan önce, ana hatlarıyla, dört sınıf mahluk yaratmıştır: Melekler, cansızlar, bitkiler ve hayvanlar… Bunların hiçbiri günah işlemeye kabiliyetleri yoktu ve hepsi de yaratılışlarının gereğini yerine getirerek günah işlemeden görevlerini muntazam sürdürdüler. Allah, beşinci bir sınıf mahluk daha yaratmayı irade buyurdu: İnsan

Bu yaratışın iki önemli ciheti vardı. Birincisi ve en mühimmi Cenâb-ı Hakk’ın birçok esmâsını bu yeni mahlukta tecelli ettirmesi, ikincisi ise bu nevin işleyecekleri güzel ve çirkin amellerin cennet ve cehennemi netice vermesiydi.

Zıtların yaratılmasındaki sonsuz hikmetlerin bir kanadı, fakat en önemli kanadı, insanın hem bütün hayırları, hem de bütün şerleri  işleyebilmesiyle tezahür eden İlâhî isimlerdir. İnsan; iman ve küfür, hidayet ve dalalet, hayır ve şer, nur ve nar gibi nice zıtların muhatabıdır ve istidadı bunların her birini işlemeye müsaittir. İşte, bu kadar zıtlarla imtihan edilmekte olan insan, hayırları işlediğinde kendisinde Mümin, Hadi, Nur, Rahîm, Âdil, Hakîm gibi çok esmâ tecelli ettiği gibi, şerleri işlediğinde de Kahhar, Cebbar, Müzill gibi isimlere mazhar olmaktadır.

 Bu sorunun cevabını üstadımızın şu sözleriyle noktalayalım:

“Gaffâr ismi, günahların vücûdunu ve Settâr ismi, kusurâtın bulunmasını iktizâ ettikleri gibi; Cemîl ismi de çirkinliği görmek istemez.”(2)

Dipnotlar:

(1) bk. Sözler, Yirmi Dokuzuncu Söz, İkinci Maksad. 
(2) bk. Lem’alar, On Birinci Lem'a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...