"Hem manevî kıymet ve makam ve meziyet, bu dünyaya bakmıyor ki, kendini ihsas etsin. Hattâ en büyük makamda bulunanlardan bazı zâtlara..." İzah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Allah’ın insana lutfettiği en büyük nimetlerden birisi de içinde bulunduğu manevî makamın farkında ve şuurunda olmama hâlidir. Şayet farkında ve şuurunda olsa, kibir ve gurura düşme tehlikesi ile karşı karşıya kalabilir.

Bu yüzdendir ki, tarihte birçok evliya kendini evliya olarak bilmiyor, hatta kendini en avam, en aciz olarak görüyor. Bu da onun manevî bir koruması ve bir zırhı oluyor.

“Hatta en büyük makamda bulunanlardan bazı zâtlara verilen büyük bir ihsan-ı İlahîyi hissetmediklerinden, kendilerini herkesten ziyade bîçare ve müflis telakki etmeleri gösteriyor.”(1)

Cümlesi de bu inceliğe işaret ediyor.

Makamların en güzeli ve en yükseği, insanın Allah’a karşı acizliğini ve fakirliğini idrak etmesidir. Bu da ancak kendini en hakir ve en aciz görmesi ile mümkündür. Kendini makam sahibi görenlerin bu şuura erişmesi çok zordur.

Üstadımızın diğer bir ifadesi ile esas ve güzel olan naz makamı değil, niyaz makamıdır. Niyaz da ancak acz ve fakr ile olabilir, çünkü acizliğini ve fakirliğini hissetmeyen birisinin tesirli bir niyazda ve ubudiyette bulunması çok zor.

Keşif, keramet, manevî zevklere mazhar olmak gibi şeyler, kâmil ve ehil olmayanlar açısından büyük bir tehlikedir. Bu yüzden, keşf ü keramet ve ezvak u envâr büyüklüğün ve kulluğun bir ölçüsü ve bir miyarı olarak telakki edilmemeli.

Allah’a karşı acizliğini ve fakirliğini idrak edip, O’nun kapısına ram olan ama zahirde hiçbir keşf ü keramet ve ezvak u envârı olmayan bir insanın, Allah nezdindeki kıymet ve makamı çok yüksek ve çok parlaktır.

Allah böyle kullarına manevî makamını da hissettirmiyor ki, o hâli devam edebilsin. Şayet hissetse, acz ve fakr makamı tehlikeye girer, gurur ve kibir neş’et etmeye başlar. Allah bu yüzden sevdiği ve razı olduğu kullarına ihsanını ihsas etmiyor, tâ ki, o safi ubudiyet devam etsin, ihlas bozulmasın.

(1) bk. Şualar, On Üçüncü Şua.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?
Yükleniyor...