Block title
Block content

"Herkes kâinatı kendi âyinesiyle görür." meselesini tam anlayamadım; açıklar mısınız?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Ve keza, nazarla niyet mahiyet-i eşyayı tağyir eder. Günahı sevaba, sevabı günaha kalb eder. Evet, niyet âdi bir hareketi ibadete çevirir. Ve gösteriş için yapılan bir ibadeti günaha kalb eder. Maddiyata esbab hesabıyla bakılırsa cehalettir. Allah hesabıyla olursa mârifet-i İlâhiyedir."(1)

İnsanın niyeti ve olaylara bakış açısı, adeta eşyanın sırlarını ve kapılarını açan  bir anahtar gibidir. Yani insanın özel aleminin merkezi niyet ve nazardır. Niyet ve nazarda iman ve hidayet galip ise, kainatın rengi iman ve hidayete göre şekillenir. Şayet niyet ve nazarda küfür ve inkar hükmediyorsa, o zaman kainatın rengi küfür ve inkara göre şekillenir ve onun boyası ile boyanır.

Mesela pesimist (karamsar) bir filozof her şeyi karamsar olarak okur ve anlar. Hayatı da ona göre şekillenir. Kırmızı gözlük nasıl eşyayı kırmızı gösteriyor ise, siyah gözlük de eşyayı siyah gösterir mülahazasınca, Avrupa’nın dinsiz ve dünyevi fikri her şeyi karanlıklı ve manasız gösteriyor. Böyle bir bakışla insanın mutlu ve saadetli yaşaması mümkün değildir.  

Münkir, kainatı anlamsız, işe yaramaz ve tesadüfün oyuncağı olarak gördüğü için, her şey ona azaplı ve sıkıntılı olarak yansır. Mümin ise her şeyi anlamlı, faydalı ve Allah’ın tedbir ve iradesinde olduğunu bildiği için, her şey ona sevimli ve huzurlu olarak yansır.

Burada objektif alem, insanın sübjektif alemine göre şekilleniyor. Mutlu insan kainatı mutlu görürken, üzgün ve içi kararmış birisi de kainatı karanlıklı ve düşman gibi telakki eder. Abid bir kul ibadeti ile kainatın ibadetini görür.

Tabi bu görmek insanın iman ve ibadet mertebesine göredir. İman ve ibadeti keskin olan bir abid, kainatın ibadet ve zikirlerini bariz ve fasih bir şekilde görüp anlarken, avam bir mümin, sadece bilgi ve inanç noktasından kainatın ibadet ve tesbihatını kabul eder.

Avam bir mümin farz olan ibadetleri terk ederse kainatın hukukuna tecavüz etmiş olur. Yoksa farzları yaptığı halde ibadetleri fasih ve bariz göremiyor diye mütecaviz olmaz.

(1) bk. Mesnevî-i Nuriye, Katre.  

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...