"İntizam mükemmeldir. O karmakarışık zannettiğin vaziyetler, kudretin kader kitabına göre kemal-i intizamla bir istinsahtır." cümlelerini izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Ve yüzümüzdeki sikke-i kudret bir olan bütün gitmiş ve gelecek emsalimizi icad edecek bir iktidar sende varsa, belki bana rububiyet dava edebilirsin. Yoksa, haydi sus! Benim nevimdeki karmakarışıklığa bakıp parmak karıştırabilirim deme."

"Çünkü intizam mükemmeldir. O karmakarışık zannettiğin vaziyetler, kudretin kader kitabına göre kemal-i intizamla bir istinsahtır. Çünkü bizden çok aşağı olan ve bizim taht-ı nezaretimizde bulunan hayvanat ve nebatatın kemal-i intizamları gösteriyor ki, bizdeki karışıklıklar bir nevi kitabettir." (Sözler, Otuz İkinci Söz, Birinci Mevkıf.)

Nasıl sema dairesindeki yıldızlar görünüşte rastgele dağıtılmış gibi dururken, aralarında fennin beyanı ile mükemmel bir intizam hükmediyor. Aynı şekilde insanlığın karmaşık gibi duran içtimai yapısında da aynı insicam ve intizam hükmediyor.

Burada şirkin vekili, insanların karmakarışık vaziyetini görüp, "Acaba burada şirke bir yer ve kapı bulabilir miyim?" diyerek, insan nevine şirk namına sahiplenmek istiyor.

Mesela, İstanbul'da taksim meydanında sel gibi akan insanlara yüksek bir yerden bakan adam şöyle der; "Bu insanlar görünüşte karışık bir şekilde bir yerlere gidiyorlar." Zahirde o sel gibi akıp giden insanlarda bir insicam ve ahenk görünmüyor, ama her bir adamı çevirip; "Nereye gidiyorsun?" diye sorduğumuz vakit, hepsinin bir gayeye yönelik yürüdüğünü anlarız. Ve karmaşık zannedilen yürümelerin altında insanlar adedince gayelerin olduğuna hükmederiz ve o sel gibi akışın, o maksatların üzerinde ince bir zar olduğunu anlarız.

İnsanlık da dünya meydanında yürürken karmaşık gibi durabilirler, ama asla maksatsız ve gayesiz yaratılmamışlardır. Öyle ise Allah sadece bitki, hayvan ve küreler üzerinde hükümran değil, insanların karmaşık gibi duran içtimai hayatlarında da hükümrandır. Şu var ki, insanlar ihtiyarî fiillerinde, yani kendi iradeleriyle yaptıkları işlerde, bu dünya imtihanının bir gereği olarak serbest bırakılmışlardır. Ancak, onların işledikleri zerre kadar hayır da şer de kaydedilmektedir. Ona göre hesaba çekileceklerdir.

Netice olarak, her insan bir intizam ve ahenk ile yaratılmış harika bir san’at-ı Rabbanidir ve kudretin kader kitabına göre yazılmış hikmetli bir kelimedir. Yani kader mükemmel bir plan çiziyor, kudret sıfatı da o plana uygun bir şekilde icat ediyor.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

SORULARLARİSALE 2024 ANKETİ
Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

Ziyaretçi (doğrulanmadı)
öyle orjinal misallerle izah getiriyorsunuz ki hakikat tam inkişaf ediyor aydınlanıyor elhamdülillah teşekkürler
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
drerkan
Taksim misali çok güzel olmuş hakikaten.Allah razı olsun.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
ZÜBEYİR ANAR

Karmakarışık vaziyetlerden bir iki örnek verebilir misiniz mesela benim aklıma gelen insanların farklı ırklarda yaratılmaları olabilir mi 

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Olabilir. Yıldızları dağınık gibi durması da örnek olarak verilebilir. 
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...