"Kitab-ı kebir denilen âlem" ile "İnsan-ı kebir denilen kâinat" ne demektir?

Değerli Kardeşimiz;

Şu kitab-ı kebir denilen âlem: Bundan maksat kâinattır ve yıldızlardan zerrelere kadar hepsi bu kâinat kitabının bir cümlesi, bir cüzü ve bir parçasıdır. Allah’ın varlığına ve birliğine, kâinat kitabının tamamı ve içindekiler, net ve keskin birer şahit ve delildir. Kâinatın en büyük unsuru olan galaksilerden en küçük cüzü olan atom altı parçacıklarına varana kadar her şey, Allah’ın isim ve sıfatlarına işaret eden parlak birer ayetlerdir.

Kitab-ı Kebir: Kâinatın Büyük Bir Kitap Olarak Görülmesi

"Kitab-ı Kebir," kâinatı Allah’ın yaratıcı kudret ve hikmetinin bir kitabı olarak görme anlayışını ifade eder. Bu bakış açısında:

• Kâinat, Allah’ın varlık ve birliğini anlatan bir kitaptır.
  • Her bir varlık, bir harf veya kelime gibidir ve Allah’ın isimlerini (esma-i hüsna) ve sıfatlarını yansıtır.
  • Yıldızlar, dağlar, denizler ve canlılar, Allah’ın yaratma sanatını açıklayan birer ayettir.
• Kâinat, tefekkür edilerek okunur.
  • Tıpkı bir kitap gibi, kâinatın her bir parçası, Allah’ın sonsuz hikmet, kudret ve rahmetine delil olur. İnsan, bu kitabı okuyarak Allah’a yaklaşabilir.

İnsan-ı kebir denilen kâinat: Bu da kâinattır ve insanın bütün azaları, organları, hücreleri ve bedenin tamamı Allah'a şehadet ettiği gibi, kâinat da Allah’ın varlığına ve birliğine kesin birer şahit ve delildir. Yani kâinatta tıpkı insan gibi bütün âzâsıyla, cevahiriyle, hüceyratıyla, zerratıyla, evsafıyla, ahvaliyle Allah’ın varlığına ve birliğine delalet eder. Kâinat Allah’ın varlığına ve birliğine işaret eden büyük kitap, insan ise o kitabın küçültülmüş bir özeti bir prototipidir.

Kâinatın İnsan Suretinde Tasavvuru

"İnsan-ı Kebir," kâinatın bir bütün olarak insan gibi düşünüldüğü bir benzetmedir. Buna göre:

• Kâinat, büyük bir insan gibidir.
  • Kâinatta her şey birbiriyle uyum içinde işleyen bir vücut gibidir. Örneğin, Güneş kâinatın gözü, dağlar kemikleri, nehirler kan damarları gibidir.
  • Kâinatın her bir parçası, insan vücudundaki organlar gibi bir amaca hizmet eder ve Allah’ın birliğini gösterir.
• Kâinat, Allah’ın sıfatlarının büyük bir aynasıdır.
  • Allah’ın büyüklüğü (Kibriya), kâinatın genişliğiyle; güzelliği (Cemal), kâinatın düzeniyle; kudreti de kâinattaki hareket ve değişimle anlaşılır.

İlave bilgi için tıklayınız:

- "İnsan küçük bir âlem olduğu gibi, âlem dahi büyük bir insandır." İzah eder misiniz?

- KAİNAT KİTABI, BEDİÜZZAMAN'IN DÜŞÜNCESİNDE YERİ VE GELİŞİMİ

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü