"Kitab-ı Mübînin düsturlarını bilmeyerek imtisal eder." ne demektir?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Evet, Fâtır-ı Hakîm, Kitab-ı Mübînin düsturlarını gayet güzel bir surette ve muhtasar bir tarzda ve has bir lezzette ve mahsus bir ihtiyaçla icmâl edip derc eder. Her şey öyle has bir lezzet ve mahsus bir ihtiyaçla amel etse, o Kitab-ı Mübîn'in düsturlarını bilmeyerek imtisal eder."

"Meselâ, hortumlu sivrisinek dünyaya geldiği dakikada hanesinden çıkar, durmayarak insanın yüzüne hücum eder, uzun asâsıyla vurur, âb-ı hayat fışkırtır, içer. Hücumdan kaçmakta, erkân-ı harp gibi maharet gösterir. Acaba bu küçük, tecrübesiz, yeni dünyaya gelen mahlûka bu san’atı ve bu fenn-i harbi ve su çıkarmak san’atını kim öğretmiş? Ve nerede öğrenmiş?"

"Ben, yani bu biçare Said, itiraf ediyorum ki, eğer ben o hortumlu sineğin yerinde olsaydım, bu san’atı, bu kerrüfer harbini ve su çıkarmak hizmetini, çok uzun dersler ve çok müteaddit tecrübelerle ancak öğrenebilirdim."(1)

Varlıklar, biçilmiş ve ölçülmüş bir planın parçası olduğunu bilmeden hareket ediyorlar. Mesela, insan bedeninde çalışan bir zerre, bedenin genel sistemini ve düzenini bilip adımını ona göre atıyor değildir. Onlar kaderin plan ve programı tarafından sevk edilip en olması gereken yerde vazifelendiriliyorlar.

Yani her bir eşya adımını kainattaki ilahi kudretin defteri olan Kitab-ı Mübine göre atıyor, ama bu kitaptan da bihaber. Eşya hem kendine biçilmiş ölçülü ve hassas kurallar ışığında hareket ediyor hem de bu hareketinin mükafatını vazifenin içindeki ihtiyaç ve lezzetten alıyor.

Eşyanın, Kitab-ı Mübine bilmeden şuursuz bir şekilde itaat ve imtisal etmesi her şeyi sonsuz ilim, irade ve kudreti ile yapan bir yaratıcıya işaret ediyor. Şayet eşya bütün bu işlemleri kendi şuur ve iradesi ile yapıyor olsa idi, o zaman tabiat fikri, tevhide hiç geçit vermezdi. Allah bütün eşyayı mükemmel, ölçülü ve kusursuz bir şekilde yaratarak tabiat fikrinin imkansızlığına işaret ediyor.

(1) bk. Lem'alar, On Yedinci Lem'a, Sekizinci Nota.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?
Yükleniyor...