"Mânâ-yı ismi" ile "Nazar-ı Sathi" farklı mıdır?
Değerli Kardeşimiz;
Sathî Nazar; yüzeysel bakış demektir.
Nazar-ı Sathî; bir şeye sadece dış yüzünden, derinliğine inmeden ve eşyanın hakikatini düşünmeden bakmaktır.
Nazar-ı Sathî ile bakan, olayların arkasındaki hikmeti görmez, sebeplere takılıp kalır; her şeyi tesadüfe veya sadece maddi nedenlere bağlar. Bu bakış açısı yanıltıcıdır; çünkü buzdağının sadece görünen kısmıyla ilgilenir.
Mânâ-yı ismî: Bir varlığa sadece kendisi için, kendi maddesi ve dünyevi değeri cihetiyle bakmaktır. Allah hesabına olayları ve varlıkları değerlendirmez.
Bir çiçeğe bakıp "Ne güzel bir çiçek." deyip orada durmaktır. Sanatı görür ama sanatkârı düşünmez. Varlığın anlamını sadece kendi ismine ve nefsine münhasır kılar. "Bu elma tatlıdır, karnımı doyurur." demekle yetinen bir yaklaşımdır.
Aralarındaki fark için ise;
Sathî nazar bir metot hatasıdır; dikkatsiz ve yüzeyseldir. Mânâ-yı ismî ise bir niyet ve felsefe hatasıdır diyebiliriz.
İslam ve iman nazarı ve düşüncesinde makbul olan, bu ikisinin zıddı olan, derinlemesine tefekkür ve mânâ-yı harfi ile bakmaktır. Yani her şeye, onu yapanın bir mektubu veya sanatı olarak bakıp, derinlemesine tefekkür etmektir.
- "Mânâ-yı harfi" ve "Mânâ-yı ismi" ne demektir?
- Sathi baktırmak ve tebeî nazar arasındaki fark nedir?
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü