"Mevcudatın vücutları ve zuhurları, beraberlik ve birbiri içinde birlik ve birbirine benzemeklik ve biri birinin misâl-i musağğarı ve nümune-i ekberi..." İzah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Dördüncü Hakikat: Mevcudatın vücutları ve zuhurları, beraberlik ve birbiri içinde birlik ve birbirine benzemeklik ve biri birinin misâl-i musağğarı ve nümune-i ekberi ve bir kısım küll ve küllî ve diğer kısım onun cüzleri ve fertleri ve birbirine sikke-i fıtratta müşabehet ve nakş-ı san'atta münasebet ve birbirine yardım etmek ve birbirinin vazife-i fıtriyesini tekmil etmek gibi, çok cihetü'l-vahdet noktalarında, bedahet derecesinde tevhidi ilân ve Sânilerinin vâhid olduğunu ispat etmek ve kâinatın rububiyet cihetinde tecezzî ve inkısam kabul etmez bir küll ve küllî hükmünde bulunduğunu izhar etmektir."(1)

Mevcudat, Allah'ın varlığına ve birliğine delil olmak için yaratılmıştır. Bu delaletin ise, birçok vecihleri vardır. İşte bu paragrafta bu delalet şekilleri anlatılmaktadır. Bunlar;

1. Mevcudatın aynı anda ve birbirine benzer şekilde yaratılması bir delildir. Yani bir bahar mevsiminde her taraftaki bitkiler bir anda yeşeriyor. Ve hepsi de birbirinin aynısı; demek usta birdir.

2. Mevcudatın birbirinin hulasası olması delilidir. icmal kimin ise tafsilat da onundur. Çekirdek kimin ise, ağaç da onun olması gibi. Her bir zîhayat bütün kâinatın bir numune ve enmuzeci gibidir. Hususan insan, bütün âlemlerin bir hulasasıdır.

3. Cüz, küllün parçasıdır. Küll kimin ise, cüz de onundur. İnsan kimin ise kolu da onun olduğu gibi, ağaç kimin ise, yaprakları da onundur.

4. Yararılışta müşterek ve benzer hususiyetler de yine bir tevhid delilidir. İnsan ve hayvan arasında ayrı hususiyetler var ise de aynı elden çıtıkları noktasında çok benzerlikler vardır. Mesela, hem insan ve hem de hayvanların yemeleri, içmeleri, çoğalmaları birbirine benzer. Ağızları, dişleri ve diğer organları kıyas edilirse, bu benzerliğin ne kadar fazla olduğu anlaşılır.

İşte, bu ve buna benzer daha birçok noktada ortaya çıkan hususların her biri Allah'ın varlığının ve birlilğinin birer delilidir.

(1) bk. Şualar, Yedinci Şua, Dördünü Hakikat.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

habibe
Allah razı olsun.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
drerkan
"birbirinin vazife-i fıtriyesini tekmil etmek gibi, " bu cümleyi biraz açarmısınız?
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Yaratılış vazifesi insanda iman ve ibadet diğer mahlukatta ise yaratılış görevleridir arının bal vermesi gibi. Ve bu vazifelerin ifa edilmesinde mahlukat müthiş bir dayanışma içindedir. Güneş arının bal yapması için yolunu aydınlatıyor mesela bu bir tekmildir.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...