Miracın sırr-ı lüzumu ve hikmeti arasındaki fark nedir?

Ama fayda ve neticesi diye de seçenek var zaten

Kardeşim,

1-Miracın sırrı lüzumu demek;Miraç,velilerdeki gibi ruhen ve kalben çok kolay olabilecekken neden çok uzak mesafelere bedenen gerçekleştirilmiştir.Suhuletli yol dururken böylesine uzun bir yolculuğa bedenen ne gerek vardı?sorusuna verilen bir cevaptır.Ve bir kısım Meşşaiyyun denilen(ibn-i sina,Farabi gibi)miraç bedenen olmamıştır,diyen insanlara karşı üstadımızın  sırrı lüzumundan bahsederek verdiği harika bir cevaptır.Dahada özetlersek; bu yolculuğun bu şekilde cismen, burakla,refrefle olması lüzumlu ve gerekli miydi?Evet aynen bu şekilde olması lüzumlu ve lazımdı.

2-Miracın hakikatı demek;üstadığımız burda miracın diğer hakikatlarına da değinmiş fakat daha çok ve ağırlıklı olarak bu yolculuğun teknik olarak nasıl olduğunu,böyle bir yolculuğun mantıken mümkün olup olmadığını,yolculuğu boyunca ne maceralar yaşadığını(hangi sema tabakasında hangi peygamberlerle görüştü gibi.) izah ve ispattır.(Mutezile imamları miracın uykuda değil uyanık ve bedenen olduğunu kabul ederler fakat bu yolculuğun keyfiyetini aklen nasıl ispat edilebileceği konusunda aciz kalmışlardır).Saat örneğindeki yelkovan,akrep dakika,saniye,aşireye binen adam misali,peygamberimizin miraçtan döndüğünde yatağının hala sıcak olmasının sebebini ve bunun  mantıken mümkün olabileceğini izah eden harika bir misaldir.üstadımız konuyu izah ederken mülhidlerin sorularını da muhatap alır ve onlara bu yolculuğun nasıl gerçekleştiğine dair ciddi ve mantıklı cevaplar verir.örneğin;Ey mülhid! Sen dersin, “Bin müşkülâtla tayyare vasıtasıyla ancak bir iki kilometre yukarıya çıkılabilir. Nasıl bir insan, cismiyle, binler sene mesafeyi birkaç dakika zarfında kat’ eder, gider, gelir?”gibi bu kısımda seyata dair teknik ve bilimsel diyebileceğimiz(esir maddesi,zamanın farklı akması,bast-ı zaman,tayyı mekan gibi)bir çok soruya cevap  var ve tüm bunlar bu yolculuğun mantıken mümkün olabileceğini izah ediyor.Hatta biraz daha detay verecek olursak; Einstein, zamanın göreceli olduğunu ve fizkte devrim niteliğinde olan izafiyet teorisini;Lorentz dönüşümleri, Riemann geometrisi v.b yöntemlerle karmaşık bir şekilde anlatırken üstadımız bir çocuğun bile çok rahat anlayabileceği saat örneğiyle anlatmıştır.

3-Miracın sırrı hikmeti demek;burada hikmet ''neden,amaç'' anlamında kullanılmıştır.çünkü dünya neden yaratıdı? sorusuna verilen cevabın aynısı burada da verilmiş,her bir cemal sahibi kendi cemalini görmek ve göstermek ister sırrı burada detaylı bir şekilde  anlatılmıştır.üstadımızın detaylı anlatımını  öztleyecek olursak,harika bir ressam çok güzel bir resim yapsa ve onu bir galeride sergilese fakat resmi ve ortamı ışıklandırmasa o karanlıkta kalan harika resim bir anlam ifade eder mi?işte peygamberimizin nübüvveti kainattaki her şeyin hakikatını ve anlamını gösteren bir ışık gibi olduğunu üstadımız anlatıyor:

Bütün o kemâlâtının madeni olan mübarek zâtını ona göstermekle ve huzuruyla onu müşerref eder. Kasrın hakaikini ve kendi kemâlâtını ona bildirir, seyircilere rehber tayin eder, gönderir. Tâ o sarayın sâniini, o sarayın müştemilâtıyla, nukuşuyla, acaibiyle, ahaliye tarif etsin. Ve sarayın nakışlarındaki rumuzunu bildirip ve içindeki san’atlarının işaretlerini öğretip, derunundaki manzum murassâlar ve mevzun nukuş nedir ve saray sahibinin kemâlâtını ve hünerlerini nasıl gösterirler, o saraya girenlere tarif etsin ve girmenin âdâbını ve seyrin merasimini bildirip ve görünmeyen sultan-ı zîfünun ve zîşuûna karşı marziyâtı ve arzuları dairesinde teşrifat merasimini tarif etsin.(31.söz.Hikmeti miraç nedir)