"Nazari ise çekirdekte, ondan halk olunacak ağacın müddet-i hayatındaki geçireceği tavırlar,.. vardır." Genetik şifre dışında mesela dalının kırılması, ağacın kesilmesi yazılı mı?
Değerli Kardeşimiz;
"Madem maddi ve görünecek eşyada bu derece kaderin tecelliyâtı var. Elbette, eşyanın mürur-u zamanla giydikleri suretler ve ettikleri harekâtla hasıl olan vaziyetler dahi bir intizam-ı kadere tabidir. Evet, bir çekirdekte, hem bedihi olarak, irade ve evâmir-i tekviniyenin ünvanı olan Kitab-ı Mübînden haber veren ve işaret eden, hem nazari olarak emir ve ilm-i İlahinin bir unvanı olan İmam-ı Mübînden haber veren ve remzeden iki kader tecellisi var:"
"Bedihî kader ise, o çekirdeğin tazammun ettiği ağacın maddi keyfiyat ve vaziyetleri ve heyetleridir ki, sonra gözle görünecek."
"Nazari ise, o çekirdekte, ondan halk olunacak ağacın müddet-i hayatındaki geçireceği tavırlar, vaziyetler, şekiller, hareketler, tesbihatlardır ki, 'tarihçe-i hayat' namıyla tabir edilen, vakit be vakit değişen tavırlar, vaziyetler, şekiller, fiiller, o ağacın dalları, yaprakları gibi intizamlı birer kaderî miktarı vardır."(1)
Bizim kanaatimize göre Üstad Hazretleri "nazari kader" tabiri ile yine çekirdeğin içindeki manevi planı kastediyor. Yoksa dalın kırılması, kesilmesi gibi büyük kadere taalluk eden konuları kastetmiyor. "Bir kişinin bir ağacı kesmesi, onun çekirdeği içinde program olarak yazılıdır." diyemeyiz. Lakin o ağacın kaç metre alacağı, yaprak sayısı, ne kadar meyve vereceği gibi tavır ve vaziyetler çekirdeğinin içinde bulunabilir. Kastedilen de budur. Birinin yaprağı kesmesi, dışarından müdahalesi gibi konular, Levh-i Mahfuz'da, Allah’ın ilminde mevcuttur.
Bedihi ve maddi kader ise, çekirdeğin cinsine işaret ediyor. Bir kayısı çekirdeğinin, kayısı ağacına hamile olması bedihi kaderdir. İşte çekirdeğin genetik planı, kaderin müşahhas bir örneği ve ispatı gibidir. Çekirdek bu yönü ile maddi bir kader hükmündedir.
1) bk. Sözler, Yirmi Altıncı Söz, Üçüncü Mebhas.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü
Yorumlar
nazari demek nazaran ortaya çıkan bedihi ve maddi olana bağlı olarak yani maddi kaderi sebep kılarak var olan demek değilmi ? O zaman mesela ağacın geçen seneki maddi boyutuna göre bir ahvali hareketi ona müekkel meleğin tesbihatı çapına göre yaprak sayısı değişikliği geçen sene yüklenen meyve ile bu sene yüklenen meyve farkından dalının kırılması işte nazari kader bu olmalı desek yani maddesindeki bedihinin yazbozda yani zaman sahifesinde değişimi ile ortaya çıkan manevi ve fikri ahval tabiki bu çekirdeğinde kayıtlı değildir ama çekirdeğinde kayıtlı olan bedihi kaderine göre şekillendiği ve sonuç olarak ona bağlı ortaya çıktığı için çekirdekte remzen vardır denilmez mi
"Bedihî kader ise, o çekirdeğin tazammun ettiği ağacın maddî keyfiyat ve vaziyetleri ve heyetleridir ki, sonra gözle görünecek." (Kitab-ı Mübin)
"Nazarî ise, o çekirdekte, ondan halk olunacak ağacın müddet-i hayatındaki geçireceği tavırlar, vaziyetler, şekiller, hareketler, tesbihatlardır ki, 'tarihçe-i hayat' namıyla tabir edilen, vakit be vakit değişen tavırlar, vaziyetler, şekiller, fiiller, o ağacın dalları, yaprakları gibi intizamlı birer kaderî miktarı vardır." (İmam-ı Mübin)
Burada "Nazari kader"in, akıl ile ve fenlerle görülebilen manası vardır. Yani mesela bir elma çekirdeğinin içerisinde bir elma ağacının bütün keyfiyet ve özellikleriyle mevcut olduğunu akıl, tecrübe ve fenlerle görülebiliyor. Lakin bu çekirdek ağaç olmaya başladığı vakitten itibaren dış şartlar ve harici müdahelelerin ona nasıl bir yol izleteceği imam-ı mübin değil, kudret defteri hükmünde olan Kitab-ı mübinin konusudur. Mesela bir çekirdeğin, yumurtanın veya tohumun içerisinde, insanların bunun büyümesine müsaade etmeyeceğini ve çürüyüp gideceğinin yazılmasını iddia etmek, o çekirdeği yanlış kullanacak kişilerin de ihtiyarını yok saymak anlamına gelir. Mesela bir çekirdekte bu ağaç olacak ve 7 sene sonra kesilecek gibi bir hüküm kaderin çok dengelerini zedeler. Bir insanın nutfesinde onun 30 yaşlarında iken öldürülmesinin yazılması, onu öldürecek kişinin de nutfesinde katil olacağının yazılması anlamına gelir ki, ızdırari ve zorlayan bir kader anlayışına kapı açılmasına vesile olur.