Nihayetsiz cud ve seha nihayetsiz ihsan ve nimetlendirmek ister ifadesinde, cud ile ihsanın, seha ile nimetlendirmenin münasebetini nasıl anlamalıyız?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bu cümlede cudun ihsana, sehanın nimetlendirmeye baktığını söylemektense, cud ve sehanın birlikte ihsan ve nimetlendirmeye baktığını söylemek daha doğru olur kanaatindeyim. Çünkü, “cud” bolca nimetlendirme, “seha” da cömertçe ihsan etme manalarını taşabilmektedirler.

Üstad'ın ifadesiyle, "Cihet muhtelif olduğunda hüküm muhtelif olur."

Bir cihette bakıldığında eşyada son derece bolluk ve sayıca çokluk göze çarpar. Sayısını bilemediğimiz balıklar, karıncalar gibi... Ama diğer cihetten baktığımızda bunların her birinin görevi vardır. Tek bir karınca dahi israf edilmemiş, her birine görev verilmiştir. Dolayısıyla eşyada hem tam bir bolluk, hem de tam bir hikmet söz konusudur.

Dördüncü Hakikat'te, genel hatları ile dünyada eserleri görünen cömertlik ve güzellik hakikatleri ile Cevad ve Cemîl isimlerinin ahirete olan işareti gösteriliyor.

Sonsuz cömertliğini kainatta eserleri ile gösteren bir Cevad’ın, insanları sonsuz bir şekilde ölüm ile yokluğa atıp bir daha onlara ikram ve ihsanda bulunmaması mümkün değildir. Zira sonsuz cömertlik sahibi olan Allah, sonsuz cömertlikte bulunmak ister, bu da ancak ahiretin inşası ile mümkündür.

Yine sonsuz güzelliğini kainatta eserleri ile gösteren bir Cemil’in, insanları sonsuz ölüm ile yokluğa atıp insanlara sonsuz bir çirkinlikte bulunması mümkün değildir. Zira sonsuz güzellik sahibi olan Allah’tan çirkinlik çıkmaz, çirkin bir iş yapmaz.

Hem yokluk kemale zıt bir noksanlıktır. Allah ise sonsuz kemaldedir, öyle ise ona yokluk isnat etmek; ona noksanlık vermek demektir. Allah bilcümle noksanlıklardan temiz ve paktır.

Cömertlikte hem kemal manası, hem de cemal manası beraber bulunuyor. Yani cömertlik hem güzeldir, hem de kemal bir sıfattır. Dolayısı ile cömertlik ile cemal ve kemal arasında kuvvetli bir alaka vardır denilebilir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Yükleniyor...