"Umumî bir emniyeti ... Cumhur-u nasın itimadını... Kefalet-i zımniye husule gelsin ve icma-ı millet hücceti elde edebilsin." Ne demektir?

Değerli Kardeşimiz;

"Binaenaleyh, Kur'ân'ın ince mânâlarının ve tefsirlerde dağınık bir surette bulunan mehasininin ve zamanın tecrübesiyle fennin keşfi sayesinde tecellî eden hakikatlerinin tesbitiyle, her biri birkaç fende mütehassıs olmak üzere muhakkıkîn-ı ulemadan yüksek bir heyetin tetkikatıyla, tahkikatıyla bir tefsirin yapılması lâzımdır. Nitekim, kanunî hükümlerin tanzim ve ıttıradı, bir ferdin fikrinden değil, yüksek bir heyetin nazar-ı dikkat ve tetkikatından geçmesi lâzımdır ki, umumî bir emniyeti ve cumhur-u nâsın itimadını kazanmak üzere millete karşı bir kefalet-i zımniye husule gelsin ve icma-ı millet, hücceti elde edebilsin."(1)

Bir kanun bir tek ferdin ağzından ve fikrinden çıksa, insanlar buna temkinli ve şüphe ile yaklaşır. "Acaba bu şahıs yanılmış olamaz mı?" düşüncesi, o kanun hakkında suizanna sebep olur. Ama kanun bir meclisten çıksa, insanlar gönül rahatlığı ile o kanuna riayet eder ve daha çabuk bağlanırlar.

Aynı mana Kur’an’ın tefsiri için de geçerlidir. Kur’an’ı bir şahsın tefsir etmesi ile her meselede ehil ve mütehassıs olan ve milletin itimadını kazanmış bir heyetin tefsir etmesi arasında büyük bir fark vardır. Her hususta ehil ve liyakatlı olan bir heyetin tefsiri, ümmete bir emniyet ve itimad verir. Ümmet bu heyete zımnî olarak kefil olur, ama bir ferde kefil olamaz. Bir ferd en azından herkesin ittifakını kazanamaz. Küllî akıl, daima ferdî akıldan üstündür ve itimada daha şayandır.

Evet, "Zaman cemaat zamanıdır" kaidesi, sadece manevî hizmetlerde değil, maddî ve manevî ilimlerdeki muhkemlik ve itimadlık noktalarına da bakmaktadır.

(1) bk. İşârâtü'l-İ'câz, İfadetü'l-Meram.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü