"O hareketten gelen bir kuvve-i ani’l-merkeziyye ile pek çok münevver müçtehidleri..." buradaki "kuvve-i ani’l-merkeziyye" ifadesinin bu konudaki ıstılah manasını izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Güya dest-i kudret, celâlle o asrı çalkaladı, şiddetle tahrik edip çevirdi, ehl-i himmeti gayrete getirip elektriklendirdi. O hareketten gelen bir kuvve-i anilmerkeziyye ile pek çok münevver müçtehidleri ve nurani muhaddisleri, kutsi hafızları, asfiyaları, aktabları âlem-i İslamın aktarına uçurdu, hicret ettirdi. Şarktan garba kadar ehl-i İslamı heyecana getirip, Kur'ân'ın hazinelerinden istifade için gözlerini açtırdı. Şimdi sadede geliyoruz." (Mektubat, On Dokuzuncu Mektup, Beşinci Nükteli İşaret)

Bazen uyumuş ve unutulmuş olan hayırları ayağa kaldırmak ve uyandırmak için menfi bir hareket verilir ki, hayrın bütün şubeleri harekete gelip inkişaf etsin. Selef-i salihin dönemindeki o kanlı hâdiseler, zahiren bakıldığında menfi ve acıklı görünebilir, ama istidatların inkişafına hamiyetin şahlanmasına, uyuyan faydalı hislerin ayağa kalkmasına sebep olduğu için, gayet hayırlı ve güzel olmuştur.

Dairevî hareket sistemlerinde, yani dönen sistemler için başlangıçta duran bir cisim harekete başladığında dışa doğru kayma meyli gösterecektir. Yani cisim merkezden dışa doğru bir sür’at kazanacaktır. Bu cisme süratin yönünde (dışa doğru) bir kuvvet tesir ediyor olması gerekir. İşte hakikatte olmayan bu kuvvete merkezkaç kuvveti (santrifüj) diyoruz.

Allah, hikmet eli ile İslam âleminin merkezine haricî bir kuvvet ve hareket vermekle, merkezinde duran ilmî kıymetleri, iman hakikatlerini, daha geniş bir sahaya püskürtmüş ve bütün âleme ışık ve nur yaymıştır. Buradaki "kuvve-i ani'l-merkeziyye (merkezkaç)" ifadesi bu manaya işaret eden bir temsil ve teşbihtir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...