"Semâvâtta hiçbir deveran ve hareket yoktur ki, böyle intizamıyla Senin mevcudiyetine işaret ve delâlet etmesin." İzah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Yâ İlâhî ve yâ Rabbî,"

"Ben imanın gözüyle ve Kur’ân’ın talimiyle ve nuruyla ve Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâmın dersiyle ve ism-i Hakîmin göstermesiyle görüyorum ki, semâvâtta hiçbir deveran ve hareket yoktur ki, böyle intizamıyla senin mevcudiyetine işaret ve delâlet etmesin..."(1)

Bir şey kemal-i zuhurundan, şiddet-i zuhurundan gizlenip görünmeyebilir. Mesela, güneşin ışığı, çok şiddetli olduğunda, insan güneşi görmekte ve ona bakmakta zorlanır.

Cenab-ı Hak, şu kâinatta isim ve sıfatları ile o kadar şiddetli tecelli etmiştir ki, O’nun isim ve sıfatlarının tecellisini sadece akıl ile görmek mümkün olmaz. Çıplak gözle güneşe bakmak nasıl mümkün değil ise, aynı şekilde insan yalnız aklı ile tecelliyat içindeki şiddetli zuhuratı ve görünmek mânasını fark edemiyor. Ancak vahiy gözlüğü ile bakarsa, o zaman fark edip görebiliyor.

Zıddın ademi ile görünmemesi meselesi ise, insan bir şeyi zıddı ile anlar, kıyas ile idrak eder. Mesela, soğuk olmazsa, sıcak anlaşılmaz, mertebe ve dereceleri bilinmez. Gece olmazsa, gündüzün kıymet ve derecesi anlaşılmaz.

Bu yüzden Allah, kendi mutlak isim ve sıfatlarını, bir derece idrak ettirmek için farazî zıtlar ve itibarî ölçüleri insanın eline vermiş. Ta ki, insan, kıyas yolu ile Allah’ı bilebilsin. Onun için, vahyin terbiyesi altına girmiş bir Ene dürbünü ile bakıldığında, bir parça görünür ve anlaşılır.

Üstad Hazretlerinin “Ey şiddet-i zuhurundan gizlenmiş ve ey azamet-i kibriyasından istitar (tesettür) etmiş olan Zât-ı Akdes!..” ifadesi de bu mânaya matuftur.

(1) bk. Şualar, Üçüncü Şua (Münacat).

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...