Üçüncü Makam, Üçüncü Hüccet
İçerikler
-
"Mecmu-u kainatın yüzüne, envaın birbirine karşı gösterdikleri teavün, tesanüd, teşabüh, tedahülden mürekkep..." İzah eder misiniz?
-
"Her bir zihayat kendisi dahi, birer sikke-i tevhid, birer hatem-i vahdet, birer mühr-ü ehadiyet, birer turra-i samediyettirler." İzah edip sikke-i vahdet taşıyan mahluklara misal verir misiniz?
-
"Her bir ağacı birer mektub-u Rabbani ve her bir taife-i mahlukatı birer kitab-ı Rahmani ve her bir bahçeyi birer ferman-ı Sübhani suretine çevirerek..." cümlesini devamıyla izah eder misiniz?
-
"Eski zamandan beri darb-ı mesel olarak umumun dilinde ve lisan-ı nasta gezen şu "çekirdekten yetişme" sözü, bu risalenin müellifine bir işaret-i gaybiye-i örfiye denilebilir." İşaret-i gaybiye-i örfiye ile açıklar mısınız?
-
"Çekirdek ve çiçekte tevhid için iki mirac-ı marifet keşfederek..." Çekirdek ve çicekte tevhid hakikatı nasıl görünür?
-
"Evvel, Ahir, Zahir ve Batın" isimleri hafiziyeti gösteriyorsa; ahireti ne surette göstereceklerini izah eder misiniz?
-
"İsm-i Evvele göre çekirdek öyle bir makinedir ki, onun iptidadaki incecik varidatını ve latifane masarifini ve tanzimatını taşıyor." deniliyor. Çekirdek nasıl makina oluyor?
-
"Ve ism-i Âhirle işaret edildiği gibi, her bir ağacın neticesi ve meyvesi öyle bir tarifenamedir ki, o ağacın eşkâlini ve ahvâlini ve evsafını ve öyle bir beyannamedir ki..." İzah eder misiniz?
-
"Çekirdek öyle bir sandukçadır... Öyle bir destgahtır... Öyle bir makinedir..." Çekirdek nasıl sandık, tezgah ve makina oluyor?
-
"İsm-i Evvelin sikkesini... İsm-i Ahir’in hatemini... İsm-i Zahirin mührünü... İsm-i Batının turrasını taşıyorlar." Buradaki isimlere neden farklı kelimeler seçilmiş olabilir?
-
"Hatta her bir nevi -mesela, nev-i beşer- dahi bir ağaçtır. Kökü ve çekirdeği mazide ve semereleri, neticeleri müstakbelde olarak hayat-ı cinsiye..." İzah eder misiniz?
-
"Hayat-ı şahsiye ve hayat-ı içtimaiye düsturlarının hükmü altında bir sikke-i tevhid ve zahiri karışıklıklar altında gizli, muntazam bir hatem-i vahdet..." İzah eder misiniz?