"Unsur-u hava, emir ve irade-i İlâhînin bir arşı olduğunu ispat eder." İzah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Allah’ın her bir isminin ve sıfatının galiben tecelli ettiği daireleri, perdeleri, saha ve mertebeleri vardır. Bu daire ve perdelerde bir isim ve sıfat galiptir, diğer isimler ise bu ismin emrinde ve gölgesinde hizmet ve tecelli ederler.

Mesela; semâ bir dairedir ve geniş bir âlemdir. Bu dairede hâkim olan Allah’ın azametini ifade eden Celalî isimleridir. Dev galaksilerin sapan taşı gibi çevrilmesi ve zerrece yörüngesinden sapmaması, Allah’ın sonsuz azamet ve kibriyasını ifade eden celal ismini kör olana bile gösterir. Bu sema dairesinde diğer isimler Celal isminin gölgesinde tecelli ederler. Lakin diğer isimler de bu tecellinin içinde görünür. Sema dairesi ve perdesinde cemal isminin tecellisi vardır, ama celal manasının gölgesinde kalmıştır. Dikkat ile bakıldığında sair isimler ile celal ismi iç içedir.

Sâbit yıldızlar âleminde, öncelikle nazara çarpan Kayyum ve Müzeyyin isimleridir; Alîm ve Hakîm isimleri gibi çok esmâ da tecellî etmekle birlikte bunlar bu iki ismin zımnında kalırlar.

Fırtınalı bir denizde öncelikle Celîl, Azîz, Cebbâr isimleri nazara çarpar. Diğer isimler bunların gölgesinde kalırlar.

Yine bir çiçekteki ince san’atlar, güzel kokular ve latif süsler; Allah’ın Latif ve Müzeyyin gibi Cemalî isimlerinin tecellisini gösterir, yani onda cemalî isimler galiptir; diğer isimler onun gölgesindedir. Burada da celal sıfatı cemalin içinde gizli olup, dikkat ile okunduğu zaman anlaşılır.

Allah’ın her bir isminin diğer isimlerden hem hüküm olarak hem de mana olarak bir farkı vardır. Bu yüzden, isimlerin tecelli ettiği daire ve perdeler de buna göre farklılık arz ediyor. Bütün isimlerin aynı kalıp içine girip, farklı hüküm ve manalarını göstermemesi düşünülemez. Allah’ın sayısız isim ve sıfatları kâinatta sayısız mahiyet ve mizaçları iktiza etmiştir.

İşte Üstad Hazretlerinin arş mefhumuna ait izah ve beyan ve manası bu şekildir. Allah’ın her isim ve sıfatı diğer isim ve sıfatlarından hüküm ve mana bakımından farklı olmasından dolayı, arşı hükmünde olan tecelli edeceği makam ve saha da ona göre farklı ve başka bir şekle ve vasfa girer. Mesela, irade sıfatının mana ve hükmü ile kudret sıfatının mana ve hükmü nasıl farklı ise, bu sıfatların galiben tecelli ettiği makam ve sahalar da ona göre farklıdır.

Mesela su bütün canlıların en temel ihtiyacı ve bütün bitki ve hayvanatın temel kaynağı olmasından dolayı, bütün ikram ve ihsanlar su temelinde bize ikram ediliyor. Bu sebeple şefkatin en müşahhas vasıtası olan ihsan ve ikramlar su vasıtası ile bize geliyor. Su, bu yönü ile Allah’ın ihsan ve şefkatine bir arş oluyor.

Aynı şekilde Allah’ın irade sıfatı kudret sıfatına nisbetle daha nahif ve daha latif olmasından dolayı, tecelli sahası olan hava da ona göre nahif ve latiftir. Havanın irade sıfatına arş olmasında bu mana vardır. Yani su nasıl şefkate arş oluyorsa, hava da Allah’ın irade ve emrine bir arş oluyor demektir.

Hulasa; hava, Allah’ın irade ve emrinin en parlak ve en haşmetli bir şekilde tecelli ve tezahür ettiği bir sahadır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

SORULARLARİSALE 2024 ANKETİ
Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

drerkan
İlim sıfatının arşı neresidir?
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)

Arş burada isim ve sıfatların kendini en parlak bir şekilde gösterip sahnelediği alan ve yer anlamındadır. Bu yüzden Allah’ın her bir isim ve sıfatının kendini gösterip sergilediği bir arşı bir sahnesi vardır. O arşta o sahnede baş aktörlük o isim ve sıfatındır.

İlim sıfatının arşını levh-i mahfuz, hafızalar, ilim ve fenler şeklinde mülahaza edebiliriz.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Adem68474

Emir ve iradenin beraber zikredilmesini hikmeti nedir,insan bakışı noktasında hangisi öncelikli tecelli ediyor 

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)
Alem-i emir İlahi iradenin doğrudan tecelli ettiği yüce ve aşkın bir alemdir. 
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...