"Vezaifimizde ve harekatımızda o kadar mükemmel bir intizam var ki, nihayetsiz bir hikmet ve muhit bir ilim sahibi olmayan, bize parmak karıştıramaz." İzah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

“Hem bana rab olmadığın gibi, müdahale dahi edemezsin. Çünkü vezâifimizde ve harekâtımızda o kadar mükemmel bir intizam var ki, nihayetsiz bir hikmet ve muhit bir ilim sahibi olmayan, bize parmak karıştıramaz. Eğer karışsa, karıştıracak. Halbuki, senin gibi câmid, âciz ve kör ve iki eli tesadüf ve tabiat gibi iki körün elinde olan bir şahıs, hiçbir cihette parmak uzatamaz.” (Sözler, 32. Söz, Birinci Mevkıf)

Bu veciz ifade, bir zerrenin hâl diliyle dinsizlerin dayandığı bütün batıl inançları çürüten keskin delilleri ve kâinattaki muazzam intizam ile hikmet arasındaki kopmaz bağı vurgular.

Kâinattaki her bir varlık, atomlardan galaksilere kadar bir vazife ve hareket halindedir. Bu hareketler rastgele değil, milimetrik bir düzen içindedir. Bu öyle bir düzendir ki, dışarıdan tesadüfün veya şuursuz sebeplerin bu sisteme müdahale etmesi imkânsızdır.

Bu veciz ifade; bu düzenin ancak iki temel sıfata sahip bir zat tarafından idare edilebileceğini belirtir:

Muhit bir ilim: Her şeyi her an kuşatan, en küçük ayrıntıyı bile bilen bir bilgi.

Nihayetsiz bir hikmet: Her işi bir amaçla, faydayla ve yerli yerinde yapan bir bilgelik.

Cümlenin devamındaki "Eğer karışsa, karıştıracak." ifadesi çok zarif bir mantık yürütmedir. Eğer bu sonsuz ilim ve hikmete sahip olmayan bir el sisteme müdahale etseydi, kâinattaki o hassas denge anında bozulur ve tam bir karışıklık ortaya çıkardı. Düzenin devam etmesi, müdahale eden elin tek ve her şeye hâkim olduğunun en büyük delilidir.

Özetle; bir zerreye dikkat ve hikmetle bakıldığında kâinattaki her hareketin bir plan dahilinde olduğunu ve bu planın bozulmamasının, onu idare edenin benzersiz kudretinden kaynaklandığını hatırlatıyor.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü