Yok olan bir şey, eğer onu yokluktan varlığa çıkaracak bir sebep olmazsa, var olmasıyla yoklukta kalması ihtimali birbirine eşit midir, muvazene sırrıyla beraber açıklar mısınız?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Muvazene sırrı: Çok büyük ve hassas bir terazi düşünelim. İki kefesi var. Bu kefeler dağı da tartar, küçük bir atom zerreciğini de tartar bir mahiyettedir. Önce terazinin iki kefesine aynı ağırlıkta iki dağı koysak, ikisi eşit olduktan sonra küçük bir dokunmakla dağın biri göğe çıkar, diğeri zemine iner. Sonra o çok hassas kefelere atom zerrelerini koysak, terazi yine dengede olur ve dağa sarf ettiğimiz aynı küçük dokunuşu bu kez de atomlara yapsak, aynı dağdaki gibi biri göğe çıkar, diğeri zemine iner. Denge ve terazi sırrı ile aynı dokunuşla dağ ile atom eşitlendi. Dağa daha fazla güç kullanmaya ihtiyaç yoktur. İkisi de müsavidir.

Aynen bu misaldeki gibi; bütün mahlukat büyük, küçük, ağır, hafif fark etmeden mümkinat terazisindedir. Yani var olmak terazinin bir kefesi, yoklukta kalmak ise terazinin diğer kefesidir. Kudret ise bu dengeyi bozan bir dokunuş hükmündedir.

Mesela bir dağ, var ve yok olma noktasında eşittir. Bir dokunuşla varlık sahasına çıkar. Bir atom zerreciği de aynı dağ gibi varlık ve yokluk dengesinde bir dokunuşla varlık kazanır. İkisi de eşittir kudret nazarında. İkisi de bir dokunmak ile var olur.

İntizam sırrı: Bir usta, büyük ve gerçek bir gemi ile oyuncak bir gemi yapsa ve ikisini de intizam ve sistem ile kolay çalışır bir vaziyete soksa, yani ikisi de bir düğme ile çalışsa, ikisinin de çalışıp hareket etmesi tek dokunuşla olur. Büyük, küçük, gerçek, oyuncak durumu hiç fark etmiyor. Bir çocuk bu intizam sırrı ile koca bir gemiyi de bir düğmeye dokunmak ile çalıştırır, küçük bir oyuncak gemiyi de aynı dokunmak ile çalıştırır.

Aynen bu misaldeki gibi, Allah kainattaki her şeyin plan ve projesini kader levhası olarak tasarladı ve yaratma kıvamına soktu. Aynen misaldeki gibi bir dokunmak ile çalışan gemi vaziyetine getirdi.

Kudret ise; görünmeyen mürekkeble yazılmış yazının üstüne az bir dokunuşla görünmesi gibi, bu tasarlanmış intizamı ve kurulmuş eşyaya bir dokunuşla varlık sahasına çıkarıyor. Büyük ve küçük, ağır ve hafif bu intizam sırrından dolayı, Allah'ın kudreti nazarında fark etmiyor.

Burada asıl mesele; Allah’ın sonsuz kudretinin karşısında derece ve mertebenin kar etmeyeceğidir. Yani sonsuz kudret karşısında dağ ile yumurtanın küçüklük ve büyüklük noktasından bir önemi yoktur. Küçüklük ve büyüklük sınırlı ve cüzi kudretler için geçerlidir.

Mesela; insan için bir masayı kaldırmak ile bir bardağı kaldırmak arasında fark vardır, bunun sebebi kudretinin cüzi ve sınırlı olmasıdır; lakin Allah’ın kudreti sonsuz olduğu için burada bir zorlanma ve büyüklük küçüklük mefhumu kalmaz.

Muvazene sırrı, sonsuz kudretin ispatında bir temsildir; yoksa arasında her hangi bir tutarsızlık ve tenakuz yoktur.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...