"Çünkü عَلٰى'da ihtiyar olmadığı gibi, vasıta-i nüzulün daha yüksek olduğuna delâlet eder." cümlesini izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

" عَلَيْكَ’ye bedel اِلَيْكَ’nin zikri, Resul-i Ekremin (a.s.m.) teklif edilen risalet vazifesini cüz-i ihtiyarîsiyle haml ve kabul etmiş olduğuna ve bu hizmet Cibril tarafından görüldüğünden, Resul-i Ekremin (a.s.m.) daha yüksek olduğuna işarettir. Çünkü عَلٰى'da ihtiyar olmadığı gibi, vasıta-i nüzulün daha yüksek olduğuna delâlet eder."(1)

Peygamber Efendimize (a.s.m) risalet vazifesi teklif edilmiş ve O'da (a.s.m) iradesiyle bunu kabul etmiştir. Bu nübüvvet vazifesi için gerekli vahiy v.s işler de bir vasıta olan Hz. Cebrail (a.s.) ile gerçekleştiriliyor. Bu makamda irade ile vazifeyi kabul etmiş olan Hz. Peygamber (a.s.m), iradesiz bir şekilde ve bu vazifeye aracılık yapmak durumunda olan Hz. Cibril (a.s.)'den makam itibariyle daha yüksek olduğuna işaret ve deliller vardır.

Üstadımız bu manaya cümlede geçen kelimenin anlamından delil getiriyor. Şöyle ki;

وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا اُنْزِلَ اِلَيْكَ “Onlar sana indirilen Kur’ân’a inanırlar.” (Bakara, 2/4) ayetinde geçen اُنْزِلَ اِلَيْكَ (Sana indirilen) ifadesinin tercih edilmesinin altında, Efendimizin bu vazifeyi iradesiyle yaptığının delili vardır. Şayet اُنْزِلَ عَلَيْكَ (Senin üzerine indirilen) denseydi, o zaman irade ve ihtiyar kalmaz, cebri bir vazife olurdu.

Bu durumda عَلَيْكَ denseydi, vahyi indiren Hz. Cibril mecburi vazifedar olan Hz. Muhammed (a.s.m)'den daha büyük olması söz konusu olacaktı. Fakat bir ince manayı ifade etmek hikmetiyle اِلَيْكَ denmiş, böylece vasıta-i nüzul olan Hz. Cibril (a.s), vazifeyi iradesiyle kabul eden Hz. Muhammed (a.s.m)'den daha düşük mertebede olduğu vuzuha kavuşturulmuş olur.

Özetle; gönderen Allah, gönderilen Peygamber Efendimiz (a.s.m), vasıta da Cebrail (a.s)'dır. Peygamber Efendimiz (a.s.m) gönderilen olduğu için, vasıtadan daha yüksek bir makama sahip oluyor.

(1) bk. İşaratü'l-İ'caz, Bakara Sûresi 4. Ayetin Tefsiri.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...