"Dalaletli bir felsefe" ne demektir?
Değerli Kardeşimiz;
"Bil, ey ikinci Avrupa! Sen sağ elinle sakîm ve dalâletli bir felsefeyi ve sol elinle sefih ve muzır bir medeniyeti tutup dâvâ edersin ki, 'Beşerin saadeti bu ikisiyledir.' Senin bu iki elin kırılsın ve şu iki pis hediyen senin başını yesin ve yiyecek!.." (Lem'alar, 17. Lem'a, Beşinci Nota)
Bediüzzaman Said Nursi Hazretlerinin "İkinci Avrupa" tabiriyle hedef aldığı ve dalaletli felsefe olarak nitelendirdiği kavram, hayatı sadece maddeden ibaret gören, maneviyatı dışlayan ve tabiatı ilahlaştıran bakış açısıdır. Buradaki dalaletli felsefenin temel karakteristiklerini şöyle özetleyebiliriz:
Materyalizm ve Tabiatperestlik: Bu felsefe, kâinatı tesadüflerin veya kör kuvvetlerin bir eseri olarak görür. Her şeyi "Tabiat yaptı." veya "Kendi kendine oluyor." diyerek izah etmeye çalışır. Yaratıcıyı devre dışı bıraktığı için, doğru yoldan sapmış manasında; "dalaletli" olarak adlandırılır.
Menfaat Odaklı Ahlak Anlayışı: Risale-i Nur perspektifine göre, bu felsefenin hayata bakışı "Kuvvetli olan haklıdır." prensibine dayanır. Yardımlaşma yerine boğuşmayı, fazilet yerine menfaati esas alır. Bu durum toplumsal hayatı huzursuzluğa ve çatışmaya sürükleyen bir sapma olarak görülür.
Hedonizm ve Nefsi Arzular: Bu bakış açısı, insanı sadece dünyevi zevklerini tatmin etmeye çalışan bir varlık derekesine indirir. Akıl ve felsefeyi, ruhun yücelmesi için değil, nefsin arzularına hizmet etmek için kullanır.
Kur'an Hikmetine Karşı Olma: Yukarıdaki metinde; Hristiyanlık dininden ve hakiki adaletten beslenen, insanlığa faydalı olan Avrupa ile Roma felsefesinden gelen, zulmü ve sefahati yayan kesim olan ikinci Avrupa arasında bir ayrım yapılır.
Dalaletli felsefe, semavi vahiyle çatışan, sadece akla güvenen ama o aklı da karanlık yollarda kullanan zihniyettir.
Özetle dalaletli felsefe, insanı ruhsuz bir makine, dünyayı sahipsiz bir kaos ve hayatı sadece geçici bir eğlence olarak gören, arkasında hiçbir ulvi gaye aramayan seküler ve materyalist dünya görüşüdür.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü