"El-hükmü li’l-ekser." kaidesi her zaman geçerli midir? Bazı dilenciler ihtiyacı olmadığı halde, bizlerden para alarak bizi aldatıyorlar?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"El-hükmü lil ekser" kaidesi; "hüküm ekseriyete göre verilir" demektir. Bu çoğunluk bazen kemiyet ve bazen de keyfiyet açısından farklı olur.

Mesela; bir müessese ekseriyetle başarılı ise; artık onun az olan başarısız durumuna bakılmaz.

Bir talebe imtihanda elli puan alırsa o dersi geçer. Yapamadıkları soruların hesabı sorulmaz.

Bir insan genellikle sağlıklı ise; o insana sıhhatli gözüyle bakılır. Ara sıra zuhur eden hastalıklar esas alınmaz.

Bir insanın iyilikleri kötülüklerinden fazla ise, o insan iyidir.

Bir meşverette ekseriyetin reyleri esas alınır. Karar alındıktan sonra artık muhalif olanların fikrine itibar edilmez.

Haşirde Cenab-ı Hak mizanda sevapları günahlarına, hasenatı seyyiatına kemiyeten veya keyfiyeten üstün gelen kulunu cennete koyacak, diğer günahlarına bakmayacaktır. Nitekim bir ayette mealen şöyle buyrulur: “O gün kimin tartıları ağır basarsa o, hoşnut olacağı bir hayat içindedir.” (Karia Suresi, 101/6-7)

Bu kaide, her yerde ve her meselede hükmüne uyulması icab eden İlahî bir emirdir.

Burada mühim olan kemiyet ve keyfiyeti birbirine karıştırmamaktır. Yani kemiyet ile kemiyet; keyfiyet ile keyfiyet muvazeneye çekilmelidir. Yani; insanlar kemiyeten hayvanlardan azdır, o halde hüküm eksere göredir, kaidesince hayvanlar daha çoğunluktadır denilebilir. Ancak "hayvanlar, insanlardan üstündür" denilemez.

Dilenciler mevzuu ise; Türkiye’de artık bu bir sektör haline gelmiştir. Yüzde doksanı ihtiyacı için dilenmemektedir. Türkiye’de dilencilik sanattır. Hele İstanbul’da dilenmek için; yerler parsellenmiş olup hava parasına tâbidir. En kıymetli yer ise; Eyüp Sultan’dır. O halde; kişinin hayra en yakınından başlaması sırrı; su-i istimallerin önünü kesmek ve bilmediğimiz yere ve şahıslara yardım yapmamak için bir kaidedir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

Lemalar
Aynı adam aynı mazaret ile aynı yerde iki defa benden maddi yardım istemesi sanırım bir delil olabilir...
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...